Je ruikt de zee

Fijne, kleine uitgave (204 pagina’s) van de Bezige Bij waarvoor schrijver Allard Schröder zeer terecht beloond werd met de AKO-literatuurprijs 2002. ‘De hydrograaf’ is wat je noemt een klein verhaal, dat me qua sfeer sterk deed denken aan Joseph Roth’s ‘Radetzkymars’. Ook dat gaat over een in zichzelf gekeerde hoofdpersoon van goede komaf – kleine adel - aan het einde van de 19e en het begin van de 20ste eeuw. Een hydrograaf zou je een landmeter op zee kunnen noemen. Hij verzamelt gegevens over o.a. diepte, stromingen en getijden van stukken zee of oceaan. In Schröder’s verhaal speelt het beroep van de hoofdpersoon – graaf Franz von Karsch-Kurwitz – eigenlijk een onbeduidende, maar toch intrigerende bijrol. Het levert in ieder geval een mooie, nieuwsgierigmakende titel op. Belangrijker is echter de manier waarop het niet heel erg opwindende levensverhaal van deze binnenvetter op een toch zeer boeiende manier uit de doeken wordt gedaan. Dat gebeurt op een welhaast dromerige, poëtische manier die mij na een klein beetje kabbelend begin onverbiddelijk te pakken kreeg. Heel subtiel en bijna op een achteloze manier mengt Schröder gaandeweg het naderend onheil van Eerste en Tweede Wereldoorlog door het verhaal, zonder dat dat concreet ook maar enige rol spelen in het verhaal. Schröder heeft een prachtige pen en je kan de zee bijna ruiken, terwijl je dit boek zit te lezen.