Liever geen mens

De titel 'Liever dier dan mens' van Pieter van Os, verwijst naar een Pools gedichtje dat Alma vaak citeerde om haar joodse afkomst te verbloemen. Dat hij dit als titel voor zijn boek met haar overlevingsverhaal koos, zegt heel wat over de mening van de schrijver zelf over alles wat Alma in haar vlucht vanuit Polen in WO II heeft meegemaakt. Een erg indringend boek, vooral omdat van Os steeds op zoek gaat naar bevestiging van haar verhaal door historisch onderzoek of het spreken van getuigen. Het meest aangrijpend wel dat ze niet één keer is gevlucht voor de haat van haar medemensen, maar keer op keer, ook nog na de oorlog en zelfs bij aankomst in Israël te maken krijgt met pogroms en uitsluiting. Zijzelf weet dat alles te overleven doordat ze er niet joods uitziet en haar identiteit verandert in een 'Volksduitse', waardoor ze opeens als een 'gelijke' wordt behandeld. De moraal van het verhaal is dan ook 'pas als de ander zich succesvol kan voordoen als één van de jouwen, kan die rekenen op enige menselijkheid en mededogen.' Lezen!