Intense beleving

Voor hij op zijn bijna vijftigste debuteerde met de roman Het huis van mijn vader, had Alex Verburg al een lange carrière als journalist achter de rug. Vooral als interviewer maakte hij naam en hij publiceerde de gesprekkenbundel Gelijk het gras die de vergankelijkheid van het bestaan als onderwerp had. Dat Verburg uitblinkt in het optekenen van verhalen van anderen, blijkt ook uit twee andere opmerkelijke werken van zijn hand, Het voorlopige leven van Liesbeth List, een biografie, en De verzoening, het verhaal van Hank Heijn, de weduwe van Gerrit Jan Heijn. In zijn nieuwste roman Dwalingen vertelt Alex Verburg de waargebeurde geschiedenis van een vrouw die op haar zeventiende, tijdens de Duitse bezetting in WOII, verliefd werd op een Duitser. Verburg kreeg van deze dame toelating om haar verhaal te vertellen, op voorwaarde dat hij haar identiteit niet zou prijsgeven. Daarom heeft Verburg het steevast over Annie uit het Hollandse kustdorp Duindorp. Annie is amper 15 als WOII ook de rust in het rustige dorpje verstoort. Hoewel ze een goed stel hersenen heeft en haar schoolmeester er voor pleit om haar verder te laten studeren, beslissen Annies ouders dat moet thuisblijven om het huishouden te doen. Annies oudere broer en zus zijn, met de nodige ruzies, het huis uit. Enkel haar broer Aaik en zij blijven nog bij hun al oudere ouders. Annie probeert er het beste van te maken, maar dat is niet makkelijk. Moeder is door haar ziekte aan bed gekluisterd, vader is een NSB’er waardoor een groot deel van het dorp het gezin met de nek aankijkt, Aaik werd afgewezen door zijn vriendin en is vaak ongelukkig. Annie trekt zich op aan haar vriendschap met Selma. Selma komt uit een veel vrolijker gezin en kan het zich zelfs in de oorlog veroorloven om van het leven te genieten. Door Selma leert Annie Johann kennen, een jonge Duitser die voor de Duitse Arbeitsdienst werkt. Johann is net zo goed een oorlogsslachtoffer: zijn land werd door Duitsland geannexeerd en hij moest zijn familie en zijn kudde achterlaten om in het koude Holland voor paarden te gaan zorgen. Annie en Johann worden verliefd, er is geen sprake van een onstuimige liefde, eerder van een voorzichtige, intens beleefde verliefdheid. Het einde van de oorlog, waar Annie zo naar uitkeek, brengt helaas niet alleen vreugde. Dwalingen is een heel intens, doorleefd boek. Het schetst niet alleen een prachtig beeld van Annie, het meisje dat het allemaal zo oprecht goed voor heeft, maar het geeft ook een heel waarheidsgetrouwe indicatie van het dorpsleven ten tijde van de oorlog en er vlak na. Sommige mensen werden beter van de oorlog, en dat zijn niet diegenen die achteraf voor de hele gemeenschap te kijk gezet werden. Dat gegeven roept tot vandaag nog controverse op. De getuigenis van deze mevrouw, opgetekend door Verburg, is een historisch document om te koesteren. (deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)