Vermolmd Portugal

Toen ik aan het boek begon dacht ik dat het over de wederwaardigheden zou gaan waar Gerrit Komrij mee te maken heeft gehad toen hij in het door hem beschreven gebied in het begin van de 80-ger jaren ging wonen. De hoofdpersoon in het boek is een zekere Pedro afkomstig uit de grote stad Lissabon. Hij gaat in een dorpje "over de bergen" in het noordoosten van Portugal wonen. Vol enthousiasme wil hij deelnemen aan alle sociale en culturele activiteiten die zich aandienen. Onmiddellijk valt al op hoe belangrijk de rol van de katholieke kerk hier is, vanwege de aanwezigheid van pater Rodrigo, die zekere voorrechten geniet t.a.v. het gebruik van het landhuis waar Pedro is gaan wonen. Pedro is immers gaan wonen in een verwaarloosd landhuis dat via een erfenis beschikbaar is gekomen. Andere familieleden hebben voor de eer bedankt om in dat gebied te gaan wonen. In 240 bladzijden weet Gerrit Komrij in prachtige volzinnen en mooie sfeerbeschrijvingen de daar aanwezige samenleving te beschrijven. Uiteindelijk moet het idealisme van Pedro, dat bestaat uit het leven in een rustieke, natuurlijke en sociale samenleving, het toch afleggen tegen de machtswellust en de financiële honger van enkele prominente dorpsgenoten. Opvallend is dat het laatste hoofdstuk, Staccato genoemd, in de ik-vorm is geschreven. Hiermee wordt vermoedelijk nog eens expliciet aangegeven dat de beschreven ervaringen overeenkomen met de ervaringen van Gerrit Komrij zelf. Hij heeft daar immers zelf enkele jaren gewoond, maar is gedesillusioneerd vertrokken naar een dorp dichter in de buurt van wat men de beschaafde wereld zou kunnen noemen. Dit dorp is Vila Pouca, niet ver van de derde stad van Portugal, Coimbra. Wat mij betreft vormt Pedro de belichaming van de schrijver zelf en worden diens ervaringen in een achtergebleven gebied in het noordoosten van Portugal op een prachtige manier beschreven. De laatste twee bladzijden geven op weergaloze wijze weer wat er uiteindelijk van Pedro terecht gekomen is.