Strafrechthervormers en hemelbestormers

In juni 1971 werd een vereniging voor strafrechthervorming opgericht die de naam kreeg van Dirk Volkertszoon Coornhert, de filosoof, rechtsgeleerde en humanist die zich in de zestiende eeuw verdiepte in de oorzaken van criminaliteit. In de jaren zeventig waren veel strafrechtgeleerden en criminologen actief in of tenminste sympathisant van de Coornhert-Liga. Datzelfde gold voor honderden geëngageerde rechtenstudenten, jonge wetenschappelijke medewerkers en strafrechtadvocaten, bij de psychopatenzorg betrokken psychiaters, aankomende leden van de rechterlijke macht, reclasseringsmedewerkers, welzijnswerkers en ex-gedetineerden. Het waren faculteitsverenigingen van studenten in de rechtswetenschap die aan de wieg stonden van de Coornhert-Liga. Veel van die studenten werden geïnspireerd door twee nieuwe hoogleraren in het strafrecht: prof. mr. Louk Hulsman in Rotterdam en prof. mr. Toon Peters in Utrecht. De Coornhert-Liga bleef tot in het midden van de jaren tachtig de spreekbuis voor een breed gedragen ongenoegen over de strafrechtpleging. Daarna begon de stemming in de politieke en publieke opinie om te slaan in onrust over de stijgende criminaliteit. De Coornhert-Liga verkondigde geen populaire boodschap meer in het bepleiten van lagere straffen en een humane behandeling van gedetineerden. De straffen werden juist hoger en het aantal cellen vervijfvoudigd. De Liga is nooit opgeheven, maar ligt sinds 1999 in coma. Dit boek gaat niet alleen over de Coornhert-Liga, maar beschrijft tegelijkertijd de wisselende opvattingen over misdaad en straf in de tweede helft van de vorige eeuw.