Over kleuren

Voor ons is het vanzelfsprekend kleuren als zelfstandige grootheden met een eigen karakter te beschouwen. We beseffen meestal niet dat die zienswijze sterk door onze cultuur is bepaald en dat kleuren in andere tijden en in andere culturen geheel anders ervaren werden. Zo hebben in het oude Griekenland filosofen kleurmengsels beschreven die voor ons op het eerste gezicht volstrekte raadsels zijn omdat we de achtergrond van hun denkwijze niet kennen. Een tekst die ons in staat stelt om iets van hun opvattingen te begrijpen, is het intrigerende werkje Over kleuren, dat op de naam van Aristoteles is overgeleverd maar zo goed als zeker van de hand van een zijn leerlingen is. Kleuren worden daarin niet als iets zelfstandigs of als verfstoffen behandeld, maar beschreven in samenhang met natuurverschijnselen. Dit boek bevat de door Rein Ferwerda vervaardigde vertaling met inleiding en aantekeningen van Over kleuren en een selectie van teksten over kleuren van andere Griekse filosofen, onder wie Democritus, Plato en Aristoteles. In een apart essay behandelt P.Struycken enkele Oudgriekse denkbeelden over kleur en geeft hij met behulp van Over kleuren een originele verklaring van de kleurmengsels die Democritus en Plato hebben beschreven en die sinds de Renaissance als onoplosbare raadsels hebben gegolden.