Joost houdt niet van haarlemmerolie

Forensische orthopedagogiek is een nog jonge tak van wetenschap. Studenten worden opgeleid om later werkzaam te zijn bij instanties als de Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdzorg, residentiële instellingen zoals Justitiële Jeugdinrichtingen, JeugdzorgPlus-instellingen en forensische poliklinieken zoals De Waag. Het is van groot belang dat in de opleiding uitgebreid aandacht wordt besteed aan de wetenschappelijke kennis die beschikbaar is op het gebied van diagnostiek en behandeling van jeugdigen die in een civielrechtelijk of strafrechtelijk kader met Justitie in aanraking zijn gekomen. In de oratie Joost houdt niet van haarlemmerolie borduurt de auteur voort op zijn vorige oratie geheten Wie Joost weet, mag het zeggen. De relatie tussen stoornissen en criminaliteit blijkt niet zo simpel als soms wordt voorgesteld, waarbij meespeelt dat de pakkans voor jeugdigen met ontwikkelingsachterstanden en/of stoornissen groter is dan voor jeugdigen bij wie deze stoornissen niet geconstateerd worden. Vraagtekens worden gezet bij de huidige ontwikkelingen rondom transitie van de jeugdzorg naar de gemeenten. Er bestaat een groot risico dat allerlei programmas die passen binnen de ideologie van de participatiesamenleving op ondoordachte wijze worden ingevoerd. Momenteel is er maar beperkt bewijs dat bepaalde interventies superieur zijn aan andere programmas: er is met andere woorden niet zoiets als haarlemmerolie. De auteur concludeert dat reclame en marketing voor interventies te veel en wetenschappelijke bevindingen juist te weinig van invloed zijn op het huidige beleid. Jan Hendriks is als bijzonder hoogleraar forensische diagnostiek en behandeling verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Tevens is hij als bijzonder hoogleraar forensische psychiatrie en psychologie werkzaam aan de afdeling Strafrecht en Criminologie van de Vrije Universiteit te Amsterdam. Daarnaast werkt hij als klinisch psycholoog bij de forensisch psychiatrische polikliniek De Waag in Den Haag.