Dornier Do X

Watervliegtuigen zijn een boeiend fenomeen onder de vliegtuigen. Daarbij is de Dornier Do X altijd een fascinerend vliegtuig geweest en gebleven. Alleen al de periode waarin dit toestel is ont- worpen en gebouwd. Ook qua ontwerp was het voor die tijd zeker revolutionair. Eigenlijk stond de ontwikkeling van de luchtvaart nog in de kinderschoenen en om dan een dergelijk groot vliegtuig te ontwerpen en het dan ook nog te bouwen getuigt van moed en natuurlijk ook van groot technisch kunnen van Claude Dornier. We moeten ons wel realiseren dat in 1925, toen Dornier met het ont- werpen begon, de mogelijkheden nog beperkt waren zoals duidelijk te zien is aan het motorvermo- gen dat nog onvoldoende bleek te zijn voor een vliegtuig met een omvang als dat van de Dornier Do X. Er waren maar liefst twaalf motoren nodig om deze gigant te laten vliegen. Dat dit met het nodige kabaal gepaard ging mag wel duidelijk zijn. Maar ook dat werd verschillend ervaren want tijdens het bezoek aan Amsterdam schreef een journalist die met de rondvlucht over het IJ mee mocht, dat hij het lawaai wel mee vond vallen. Een Engelse journalist echter die mee mocht vliegen van Calshot in Engeland naar Berlijn had er duidelijk meer moeite mee. Dat de kosten per vlieguur veel te hoog waren, werd mede veroorzaakt door de hoge exploitatiekosten. Een economisch succes is het toestel daardoor nooit geworden maar het gaf wel aan welke kant de ontwikkeling van de luchtvaart op zou gaan en was zeker een mijlpaal in de ontwikkeling daarvan. Het voorwoord, geschreven door Dr. Claudius Dornier is het voorwoord uit het boekje “Das größte Flugschiff der Welt”. Dornier zelf geloofde toen nog in de toekomst van de Dornier Do X. Gedurende de Atlantische vlucht verslech- terde echter de economische situatie in de wereld en daarmee werden de vooruitzichten voor de Do X ook slechter. Uiteindelijk werden de hoge exploitatiekosten en de crisis er de oorzaak van dat de productie van het toestel moest worden stilgelegd. De Do X heeft aangetoond dat het vervoer door de lucht van grotere hoeveelheden mensen mogelijk was. In dat kader kan men wel stellen dat Dornier de toon heeft gezet voor de toekomst. Weliswaar niet met vliegboten maar met landvliegtuigen. De keuze voor een vliegboot was op dat moment een logische want vliegvelden met een voldoende lange start- en landingsbaan waren er nog niet of nog niet voldoende aanwezig. In dit licht gezien was de Dornier Do X zeker een succes te noemen.