Communicatie van nalevingsniveau als gedragsbeinvloeding

Dit is een uitgave in de reeks `Handhaving en gedrag. Handhaving en Gedrag is een interdepartementaal samenwerkingsprogramma en is opdrachtgever voor gedragswetenschappelijk onderzoek relevant voor handhaving en naleving van regelgeving. Het programma bouwt aan wetenschappelijke kennis over mechanismen die ten grondslag liggen aan naleving of overtreding van regelgeving en de wijze waarop de overheid dit gedrag kan beïnvloeden. De centrale vraag is hoe het nalevingsgedrag van burgers, bedrijven en instellingen kan worden verklaard vanuit de kenmerken en motieven van de doelgroep en de omgevingsfactoren, waaronder de handhaving. Daarmee draagt het programma bij aan de kwaliteit van de handhaving. Mensen imiteren elkaars gedrag bewust, maar vooral onbewust. In de wetenschap is bekend dat mensen zich vooral laten leiden door wat andere mensen doen. Dat is de `norm. Niet de norm als in `zo hoort het, als in `dit is blijkbaar normaal, want iedereen doet het zo. Als we horen dat 90% van de mensen netjes voor het rode stoplicht stopt, zijn wij meer geneigd dat dan ook maar te doen. Hoe kan de overheid die kennis het best toepassen in de praktijk? Bijvoorbeeld: hoeveel mensen moeten bepaald gedrag vertonen opdat anderen het gaan volgen? Moet je percentages gebruiken of kun je het ook in woorden verpakken? Het huidige onderzoek beschrijft de randvoorwaarden voor het gebruik van sociale norm informatie in de praktijk van handhavingsinstanties. Aan dit onderzoek is gewerkt door Dr. Karin Bongers, Wilko Overkamp & Mr. Anne-Marie Smits namens Handhaving & Gedrag en door Prof. Dr. Rick van Baaren, Drs. Jeroen Siebelt, Dr. Matthijs van Leeuwen & Dr. Martijn de Lange vanuit de Radboud Universiteit. Vanuit de Radboud Universiteit werden de theorie en methode rond sociale normen aangeleverd, terwijl vanuit Handhaving & Gedrag de praktijk en toepassing en de daarbij horende randvoorwaarden werden bewaakt. Gezamenlijk heeft dat geleid tot een wetenschappelijk onderzoek met praktische implicaties voor de praktijk.