Ode aan de (gekleurde) vrouw

Bernardine Evaristo geeft met Meisje, Vrouw, Andɘrs, de winnaar van de Man Bookerprize 2019 en tevens shortlister van de Europese literatuurprijs 2021, een stem aan een aantal verschillende gekleurde vrouwen. Twaalf individuen, met elk een eigen achtergrond, opvoeding en kijk naar de toekomst, vertellen hun verhaal op een opmerkelijke manier. De sprekende schrijfstijl van Evaristo kenmerkt het boek. Meteen bij het lezen van de eerste regels bespeur je de lak aan de geschreven -en ongeschreven- regels op taalgebied. Zo sieren er geen hoofdletters aan het begin van een zin en is er ook lang niet altijd sprake van interpunctie. De auteur heeft ook regelmatig de neiging om zinnen af te breken waardoor er soms slechts enkele woorden op een regel staan. Het is een bijzondere doch indrukwekkende manier van omschrijven. Het duurt niet lang voordat je de juiste toon te pakken hebt en de ontbrekende leestekens geen belemmering meer in het leesplezier vormen. Situaties zijn helder en doordat er ruimte over blijft voor inbeeldingsvermogen, komen ze zelfs heftiger binnen dan wanneer ze volledig uitgeschreven zouden zijn. Het boek is verdeeld over vijf hoofdstukken die elk een vrouw representeren. De verhalen van deze vrouwen zijn weer onderverdeeld in subhoofdstukken. In deze delen vertellen andere vrouwen hun relaas, wat het totaal op twaalf vrouwen brengt. Hun huidskleur en feministische kijk op de wereld is hetgeen dat ze gemeen hebben, maar verder zijn ze totaal verschillend. Toch zijn alle vrouwen met elkaar verweven. Soms overduidelijk, zoals een moeder-dochterband; soms ligt de connectie dieper in de woorden verscholen. Op hun levenspad liggen er diverse hindernissen op de vloer, maar de zoektocht naar hun eigen identiteit blijft centraal staan. Met geheven hoofd worden de obstakels overwonnen. Soms in een kort tijdbestek, soms over een langere periode. Hoewel er niet valt te ontkennen dat sommige dames flink wat stereotype trekjes vertonen, blijven ze toch interessant. Hun veelal droevige en markante geschiedenis wordt uitgebreid verwoord en het is lastig om geen medeleven te voelen. Hun persoonlijke traject in het leven heeft ze gemaakt tot de dames die ze vandaag de dag zijn. Meisje, Vrouw, Andɘrs heeft iets teveel chlichés om perfect te zijn (want willen we juist niet van al die vooroordelen af?), maar weet toch een prestigieuze kijk in de hoofden van een twaalftal dames te geven.