Een boek vol tristesse en gevoel

Eerst en vooral valt de prachtige cover op, zo mooi! De titel ‘Vlucht’ blijkt bovendien meer dan één lading te dekken (de vlucht van een trekvogel, een vrouw op de vlucht), wat de oorspronkelijke titel ‘Migrations’ niet doet. Hierdoor vind ik de vertaling zelfs beter dan de originele titel, dit is een zeldzaamheid. (ook verder een ongelofelijke pluim voor de vertaler!) Het is van in het begin duidelijk dat dit een boek is dat je langzaam moet lezen, dat je woord voor woord tot je moet nemen, omdat het zo mooi, bij momenten poëtisch, geschreven is. Maar hoe verder je in het boek komt, hoe sneller je tegelijkertijd wil gaan, omdat je graag wil weten hoe alles verdergaat. Franny wil op een vissersboot de trek van de noordse stern, een van de laatste overlevende diersoorten op aarde, naar het zuiden volgen. Ze weet de kapitein van een vissersboot te overtuigen om mee te mogen varen, en vaart met een excentrieke bemanning naar het zuiden, de vogels achterna. Deze bemanning ontvangt haar zeker niet met open armen, maar langzamerhand groeit er een verstandhouding, met elk van de bemanningsleden, met iedereen anders ook. En hoezeer je zelf in het begin misschien een hekel hebt aan bepaalde personen, je groeit hierin samen met Franny, leert hen beter kennen en waarderen. De verhalen over het heden (de bootreis), wisselen af met fragmenten uit het verleden. Langzaamaan leer je Franny beter kennen, en wat er zich in het verleden heeft afgespeeld. Nu weer wordt er 4 jaar terug gegaan, dan weer 12 jaar, of 6, of 10, zonder dat dit verwarrend is (wat op zich erg knap gedaan is!). Je krijgt telkens maar kleine stukjes verleden mee, waardoor het best lang duurt voor je weet wat er allemaal gebeurd is. Maar deze dosering is precies goed, omdat je nieuwsgierig blijft, en er tegelijkertijd ook enige spanning wordt opgebouwd. Je bent altijd mee in het verhaal, en de bootreis blijft de rode draad, die altijd weer chronologisch wordt opgepikt. Het is een boek waar een enorme tristesse van uit gaat. Het is best donker te noemen, ook al zit er veel liefde in (liefde voor de natuur, voor een persoon), en zelfs hier en daar wat humor. Vrijheid, verlies, opoffering, eenzaamheid (in alle soorten en maten) en schuld(-gevoel) zijn belangrijke thema’s in dit boek. Wat doen wij onszelf, anderen en de wereld aan? Ook vernietigingsdrang komt uitgebreid aan bod, het is niet voor niets dat er in deze (misschien wel nabije?) toekomst nog nauwelijks diersoorten overleven op aarde. Dit destructieve kantje draagt Franny ook mee in zichzelf, we leren mondjesmaat waar dit vandaan komt. ‘Ik lig in de zee en voel me meer verloren dan ooit, omdat ik niet geacht word heimwee te hebben, ik niet geacht word te verlangen naar de dingen waar ik altijd zo graag afstand van heb willen nemen. Het is niet eerlijk om iemand te zijn die in staat is lief te hebben maar nooit lang op dezelfde plek kan blijven.’ Dit boek zit vol natuur (zonder er een documentaire van te maken), liefde (zonder dat het zeemzoet wordt) en spanning (zonder dat het een thriller is). Een boek vol evenwicht, en vooral: heel veel gevoel. Het boek trekt je mee van in het begin, is intrigerend en beklijvend. Dit boek heeft me echt geraakt en zal me nog lang bijblijven. Een pareltje.