Lezersrecensie
De tijd kwijt
27 jan 2022
Hazel had een goede band met haar oudere broer Jaris. Ze leerde van hem hoe de wereld werkt, tot Jaris als jongvolwassene de grip op de werkelijkheid begon te verliezen. Hazel, nu zelf van studentenleeftijd, is naar Amsterdam vertrokken om dichter bij Jaris te zijn. Om door dezelfde straten te lopen, dezelfde coffeeshops en verroeste fietsen te zien. Niet wetende wat ze met zichzelf aan moet, vlucht ze in de drank, drugs en seks - waarvan de eerste twee vaak worden aangeleverd door haar excentrieke huisgenoten Das en Keizer, die volledig in hun eigen tijd leven.
Is een sfeerroman een ding? Zo ja, dan is dit er één. Zo nee, dan is dit een goed voorbeeld van wat het woord zou kunnen inhouden. Renske Jonkman zet volop in op sfeer. Eeuwige studenten die niet studeren en wonen in bijpassende krotten van studentenhuizen, slome zomers van voor socialmediadruk bestond, het kleinburgerlijke poldergezin waarin eigenlijk alleen de moeder echt past, Nirvana op cassettes en MTV waarop nog muziek te horen is - alles gezien door de ogen en creatief beschreven door de mond van Hazel.
Die sfeerschetsen maken overigens wel slachtoffers: Das, Keizer, Hazels sullige vriendje Mart en anderen zijn niet meer dan typetjes die enkel en alleen lijken te bestaan om Hazels wereld vorm te geven. Vooral Das en Keizer zijn voortdurend nonchalant té; van die tenenkrommende figuren zoals je ze dikwijls ziet in Nederlandse plaatsvervangende-schaamte-komedies. In het beste geval zie je dit als een bewuste stijlkeuze en indicatie van Hazels egocentrisme. In het slechtste geval is het luie aandachttrekkerij.
Gelukkig heeft "Zo gaan we niet met elkaar om" wel een mooi literair trucje om af te leiden. De roman wisselt steeds tussen twee perspectieven, die van de jonge Hazel die haar broer ziet afglijden, en die van de volwassen Hazel, die nu zelf op de afgrond afstevent. Jonge Hazel schrijft in tegenwoordige tijd, want zij kijkt nog naar de toekomst, ook al is die toekomst soms zo simpel als eindelijk verkering krijgen met die leuke jongen van school. Volwassen Hazel schrijft in de verleden tijd, want in het verleden is waar ze zichzelf denkt te kunnen vinden. Tijd, en hoe Hazel er geen grip op heeft, is een sterk leidmotief.
Tip: koop je het boek voor in je boekenkast, probeer dan de eerste editie met de hazelnootkleurige cover te vinden. Het rokende meisje op de groene stoel past veel beter bij de inhoud én de sfeer van het boek.