Jungle fever in het kwadraat

Zóveel vergelijkbare romans zijn er verschenen sinds 189, dat dit destijds zo baanbrekende werk over een zoektocht langs de Congorivier naar een megalomaan geworden planter nu niet meer zo schokkend aanvoelt als toen. Films hebben ons hoofd volgestampt met beelden die toen nog onbekend waren. In de eerste plaats Apocalypse Now van Francis Ford Coppola. De Afrikaanse jungle is hier die van Vietnam, maar het klamme verhaal over wreedheid, kolonisatie en heeft hetzelfde verloop. Zowel in de film als in het boek wordt iedereen langzaam krankzinnig van de hitte en het gevaar dat overal loert. Jungle fever, malaria, speren die uit bosjes worden geworpen, wilde beesten, op talloze manier maakte Congo duidelijk dat die roofzuchtige blanken daar niks te zoeken hadden. In dat reusachtige gebied dat privébezit was van de Belgische koning. kende de uitbuiting en onderdrukking nauwelijks grenzen. Zo'n aanklacht tegen het regime kwam meer dan 100 jaar geleden, dat wás wat. Dat alleen al is een reden om dit boek te lezen. De andere reden is dat de afdaling in de slechtheid van de menselijke geest als het dunne laagje beschaving wordt afgeschaafd nog steeds actueel is. De directe stijl (een ik-figuur neemt je letterlijk op sleeptouw) is nóg een reden.