Twee novellen, verschillende tijden, gelijke thematiek

Twee novellen van 80 en 50 pagina’s. Beide situeren zich in een ander tijdsegment. Oostenrijks-Hongaarse Rijk, voorjaar 1915. Tijdens de veldtocht tegen Rusland in WO I, was baron Bagge luitenant aan het front ten noorden van Tokay (nu Hongarije). Ritmeester Semler, opvliegend en onberekenbaar, voerde het commando. Op een moment dat ze niet meer wisten waar ze waren en het contact met de vijand verloren leek, kwam er plots een melding van een gewapend treffen aan een brug over de Ondava bij Hor (nu Horovce, Slowakije). Er naartoe, beval de roekeloze Semler, niet wetend dat ze frontaal ontvangen zouden worden door geweerschoten. Waren het kiezels, die Bagge troffen op zijn helm, ter hoogte van zijn slaap en links op de borst nabij de schouder? Firenze, 1502. In opdracht van de Franse koning Lodewijk XII trok Philippe de Bougainville, 23 jaar, onder leiding van veldmaarschalk La Tremouille op in de 2de Italiaanse veldtocht. De koning hoopte de staatskas te compenseren voor de kosten van deze campagne en in dat verband deed de delegatie Firenze aan met als doel om daar tenminste enige kunstwerken te rapen. Wat voor interessants was er te vinden in het atelier van Leonardo Da Vinci, dat hen werd aanbevolen? De tijd waarin de twee novellen zich afspelen, ligt ver uit elkaar maar op thematisch vlak hebben ze raakvlakken met elkaar. “Baron Bagge” is een sprookjesachtige vertelling met een goed uitgewerkte, waarheidsgetrouwe historische omkadering. Het midden van het verhaal baadt in een “fin-de-siecle-gevoel”, dat de laatste jaren van de verdwijnende Donau-monarchie kenmerkte, met decadente feestjes en andere uitspattingen als uitingsvormen. “Mona Lisa” is een hilarisch verhaal dat aanschouwelijk verteld wordt. Het speelt zich af in de vroege 16de eeuw, in het Firenze van Leonardo Da Vinci, die aan zijn beroemdste schilderij werkte. Beide hoofdpersonen raken tijdens het verhaal volledig in de ban van een vrouw. Hun verlangen naar haar is allesoverheersend, nestelt zich in het onderbewustzijn en neemt hun denken en handelen over. Beide verhalen zijn doorspekt van Freudiaanse of psychoanalytische inzichten, zoals die begin 20ste eeuw opgang maakten. Bewustzijn, onderbewustzijn, dromen, enz. maken er essentieel deel van uit.