Lessen van een wijze Belg

In dit boek deelt de bekende Belgische psychiater en systeem- en gezinstherapeut zijn ideeën over streven naar geluk en ongelukkig zijn als inherent onderdeel van het menselijk bestaan. Geluk zit volgens De Wachter vooral in het van betekenis zijn voor anderen en je sociaal verbinden en geborgen voelen. Betekenis en zin zijn sleutelwoorden voor een goed leven. Zelfvertrouwen, gezondheid, geld en relaties zijn belangrijke geluksfactoren. Het idee dat het leven vooral leuk moet zijn, is volgens De Wachter een ziekte van deze tijd. Je bent niet de manager van je eigen geluk. Het leven bestaat uit veel onvoorspelbare toevalligheden, meevallers en pech, en is voor een belangrijk deel ongrijpbaar. We lijken niet meer te kunnen omgaan met “de lastigheden” van het leven. Als we toch verdrietig zijn, hebben we de neiging dit weg te drukken, of ons in onszelf op te sluiten, terwijl we juist dán anderen zo nodig hebben. Ook het streven naar gezondheid slaat door. Het probleem met de gezondheidsrage is dat ze zich niet inzet voor de afwezigheid van ziekte, maar voor een obsessioneel perfectionisme, vaak op het ongezonde af. Gezondheid staat hoog op onze wensenlijst, met de daarbij horende jeugd en schoonheid. Daar bovenop moet je ook non-stop mentaal scherp zijn, constant bereikbaar, en er een hypomane stemming op nahouden. Dit beeld van de homo sapiens is niet realistisch. Het betoog van De Wachter is geen gestructureerd, doorlopend verhaal, maar een verzameling bespiegelingen, gebaseerd op zijn eigen normen en waarden, ervaringen in zijn psychotherapeutische praktijk, geluksonderzoek, en citaten van grote denkers en filosofen. Tussen de regels door “hoor” ik hem zeggen dat hij mensen liever troost ziet vinden bij een buurman tijdens samen een blokje om lopen dan dat ze afhankelijk te zijn van professionals. Niet alles hoeft professioneel en tegen betaling beluisterd te worden. Met het verdwijnen van kerkgemeenschappen en het verenigingsleven zijn we veel kwijt geraakt. Wat aanspreekt is zijn pleidooi voor “eenvoudige kleine goedheid”, empathie, inbouwen van rust en stilte, en minder “ikkigheid”. Deze term is een mooi voorbeeld van zijn spelen met taal. De Wachter noemt zichzelf een “christelijke nontheist”: christelijk vanwege zijn erkenning van traditionele christelijke waarden zoals dienstbaarheid en aandacht besteden aan elkaar, nontheistisch vanwege het verlaten van het beeld van God als “iemand” die ons leven bestiert en God ervaren als intelligentie en scheppende kracht, aanwezig in alles.