Nostalgie en verzuiling

Freek de Jonge is zo langzamerhand een icoon geworden in Nederland. Zijn carrière begint in 1969 wanneer hij met Bram Vermeulen meedoet aan het Cameretten cabaretconcours in Delft. Daar eindigt het duo als vijfde, maar valt op. Later in datzelfde jaar gaat hun avondvullend programma in première: Dutch Music &Comedy Show, Neerlands hoop in Bange Dagen. Reikhalzend verlangen is deel 2 van zijn memoires. Deel 1-verschijnt in het najaar van 2018, deel 3, in het voorjaar van 2019 en deel 4 in 2019 ter gelegenheid van zijn 75ste verjaardag. De delen zijn afzonderlijk te lezen. Deel 2 bevat 'Zaansch Veem' en nog een aantal verhalen uit die periode. Zaansch Veem is een verzameling portretten van de jeugdjaren van Freek. Ze zijn net verhuisd van Workum naar Zaandam, een wereld van verschil! De vader van Freek is dominee en religie is meteen het belangrijkste thema in de verhalen. Verwant hieraan zijn de smeuïge verhalen over collecteren. Over zo'n collectebusje kun je veel vertellen. Tenslotte kom je bij allerlei mensen aan de deur, waar word je binnengelaten, waar moet je buiten blijven staan? Het kan zoek raken, je kunt er geld uithalen of niet en je kunt vermeld worden als beste ophaler. Dan hebben we het nog niet gehad over de doelen, zo werd er gecollecteerd voor een nieuwe kerk, dit levert het prachtige verhaal op waarin Karel Appel een rol speelt. Freek moet duidelijk zijn weg vinden in een wereld waarin alles verandert, het zijn de jaren 60. De religie botst regelmatig met die nieuwe tijd, maar is diep geworteld in huize de Jonge. Freek is in zijn jeugd veel bezig met schuld en boete, verleidingen liggen overal op de loer en het is werkelijk hilarisch hoe hij zijn gedrag weet te rechtvaardigen. Eigenlijk waren zijn ouders helemaal niet streng, ze waren heel liefdevol, hiervan is Freek zich bewust en het levert ontroerende momenten op, vooral wanneer vader onvoorwaardelijk partij trekt voor zijn zoon. Ontroerend zijn ook de psalmen en gezangen die geciteerd worden als een houvast in moeilijke tijden. En passant worden er nog gerefereerd aan geheimen in de familie, je sprak niet over alles, zo ging dat vroeger en heeft iets mystieks, zeker voor een kind. Een heel mooi thema is ook de sociale structuur van de stad en de buurt. De verzuiling en de sociale verschillen worden aan de hand van de verhalen heel goed uitgewerkt en zijn herkenbaar voor iedereen die opgegroeid is in die periode.