Sprankelende humor

“I’m going to take a heroine whom no one but myself will much like”” Daarin heeft Jane Austen zich alvast vergist. In “Emma” leven we mee met hoofdpersonage Emma Woodhouse, en haar kleine en grote zorgen. Het leven vertraagt bij het lezen van dit boek, en we worden terug gecapituleerd naar een tijd waarin de dagen zich vullen (binnen een bepaalde klasse toch) met wandelingen, thee-visites, avonddiners en de zoektocht naar een geschikte (huwelijks)partner. Wat ik zo leuk vind aan de boeken van Jane Austen zijn de verschillende lagen die steeds aanwezig zijn. Er is natuurlijk het romantische element dat steeds meespeelt bij haar, en ook wel zijn charme heeft, maar ik hou vooral van de ironie, het sarcasme en de (verdoken) maatschappijkritiek binnen haar sprankelende proza waarin ze met taal speelt. Als hedendaagse lezer is het niet steeds eenvoudig om deze achterliggende lagen steeds helemaal te kunnen ontrafelen, en daarom was ik ook wel blij dat ik een geannoteerde versie van Penguin las. Slavernij, vrouwen-en mensenrechten, politieke context zoals de eenmaking van het Verenigd Koninkrijk en de nederlaag van Napoleon, komen zo allemaal aan bod binnen een kader van onschuldige bezoekjes en kwetterende dames. Ook haar karakters zijn in dit boek weer zeer fijn neergezet, waarbij ze ook hier weer een karikatuur maakt van de pastoor Mr. Elton (Jane Austens vader was pastoor, alsook haar broer, dus moet een intern grapje geweest zijn). Door kleine zaken, zoals bepaalde opmerkingen die ze maken, of de plaatsen die ze uitkiezen als vakantiebestemming, worden de personages geplaatst in het verhaal waaruit dan hun sociale status en elegantie moet blijken. Het mag duidelijk zijn dat ik een fan ben, Jane Austen is mijn comfort-literatuur, en ik denk dat dit het boek is waarin het meeste humor zit. De personages zijn ook niet statisch, maar evolueren mee door hun ervaringen waarop ze dan reflecteren, zoals we in haar andere romans ook terugzien. Zo wordt ook de hooghartige Emma Woodhouse een zeer aimabele “heldin”. “It may be possible to do without dancing entirely. Instances have been known of young people passing many, many months successively, without being at any ball of any description, and no material injury accrue either to body or mind; -but when a beginning is made – when the felicities of rapid motion have once been, though slightly, felt - it must be a very heavy set that does not ask for more.”