Credo van een kleine man

"Uit mijn vrome deemoed ben ik ontwaakt tot rode, rebelse koppigheid. Ik zou u graag verloochenen, God, als ik in leven was en niet voor u stond. Maar omdat ik u met mijn eigen ogen zie en met mijn eigen oren hoor, moet ik een groter kwaad doen dan u verloochenen: ik moet u beschimpen! Miljoenen van mijn soortgenoten verwekt gij in uw vruchtbare dwaasheid, ze groeien op, gelovig en kleingemaakt, ze verduren klappen in uw naam, ze groeten keizers, koningen en regeringen in uw naam, ze laten zich door kogels etterende wonden in hun lichaam boren en door driekantige bajonetten in hun hart steken, of ze kruipen onder het juk van uw met arbeid gevulde dagen, wrange feestdagen omramen met goedkope glans hun wrede weken, ze lijden honger en zwijgen. Uw kinderen verdorren, hun vrouwen worden vals en lelijk, wetten woekeren als geniepige slingerplanten op hun wegen, hun voeten raken verstrikt in het struikgewas van uw geboden, ze vallen en bidden tot u, en gij richt hen niet op. Uw witte handen zouden rood moeten zijn. Uw stenen aangezicht vertrokken, uw rechte lichaam gekromd, zoals de lichamen van mijn kameraden met een stukgeschoten ruggengraat." (p. 140). De volgende Joseph Roth die ik lees - in mijn queeste om al zijn boeken te lezen - is alweer een toproman. Roth op zijn beste. Hoe meer ik hem lees, hoe meer ik hem erken en begrijp. Alweer een kleine man, Andreas Pum, een oorlogsinvalide. Ze geven hem een "vergunning" om met zijn draaiorgel enkele (vooraf geselecteerde!) wijsjes te draaien. Ze geven hem zelfs een oorlogsdecoratie. Maar als hij opstaat voor zijn rechten, wordt hij opgepakt en als een misdadiger behandeld. Zijn vergunning wordt afgepakt. Krachtig boek, nog steeds brandend actueel (vervang de invaliden door de huidige asielzoekers...). En zoals steeds schrijft Roth vaak erg ontroerend, pakkend. Voor mij terug een stimulans om nog méér van hem te lezen...