Er was eens...

Na "Radetzkymars" en enkele "portretten" heb ik me voorgenomen om gewoon alles van Joseph Roth te lezen, zo boeiend en interessant vind ik deze auteur. In dit boek lezen we het verhaal van een "ijkmeester", Anselm Eibenschütz (dat exotisme van die Boheemse namen! En die vreemde beroepen: ijkmeesters, kastanjepoffers, ...!). De man heeft het leger verlaten, onder druk van zijn vrouw. Hij leeft nu dus een burgerlijk leven, en dat gaat hem niet af. Noch zijn werk, noch zijn vrouw geeft hem voldoening. Hij is ongelukkig en gaat drinken. Het verhaal leest als een modern sprookje ("Er was eens...": zo begint het boek). Ook de stijl is soms wat kinderlijk (met opzet?). Maar: het is echt Roth op zijn best. Zijn belangstelling voor die kleine man: voor de sukkel, de alcoholist, de smokkelaar en boef. Of misschien ook nog hoe Anselm, komende uit het beschermende milieu van het leger, zijn draai niet vindt in het burgerlijke leven, waar niets voor hem geregeld wordt, waar hij voor alles zelf moet zorgen. Hier en daar lees je echo's van Radetzkymars: de omgeving, sommige namen zijn zelfs dezelfde. In het begin vond ik het verhaal wat vreemd - en voor ons is de tijd en omgeving ook echt een vreemde wereld - maar hoe verder je leest, hoe meer het je bekoort!