Lezersrecensie

“We zijn op weg naar vrijheid. Iedereen moet leren omgaan met vrijheid.”


Sigried Sigried
22 jan 2016

Oktober geeft in zeer beknopte vorm een impressie van de Russische revolutie weer aan de hand van een atypisch liefdesverhaal tussen twee jonge mensen die elk op een eigen manier op zoek zijn naar geluk en vrijdheid. De rijke Vera is het prototype van de rebelse tiener, die elke verandering in haar omgeving aangrijpt om haar eigen leven vorm te geven. Ze gaat in tegen de waarden en normen van haar ouders en schopt tegen de schenen van het establishment in de hoop daarmee de vrijheid waar ze zo naar snakt te bemachtigen: “Ze begrepen niet dat de veranderingen, die om hen heen gebeurden, tegelijk in haar plaatsvonden. Ze snapten niet dat de scheidslijn, die tussen de oude maatschappij en de nieuwe, onbekende maatschappij liep, dwars door haar liep. Ze was jong, ze voelde zich verscheurd en keek begerig naar de wereld.” In een ultieme poging om zich los te scheuren van wat ze kent, omarmt ze het proletariaat en keert ze alles wat met de aristocratie te maken heeft de rug toe. Daartegenover staat Maksim die, arm en hongerig als hij is, droomt over de wereld van de aristocratie en dweept met de tsarenfamilie. Wanneer hij in Vera een van de dochters van de tsaar meent te herkennen, lijken ze in elkaar alles te vinden waarnaar ze op zoek zijn. Vera is een vat vol passionele plannen, maar levert het ene keurslijf in voor een ander en komt nauwelijks een stap verder. Ondanks haar schijnbare hardvochtigheid, kan ze niet ontkennen dat ze om haar ouders geeft. Dit levert een aantal ontroerende taferelen op, waarbij de keuzes die ze met haar hoofd maakt, haar hart verscheuren. Net als Vera, blijkt ook Maksim zijn eigen grootste vijand te zijn. In Oktober wordt niet alleen duidelijk gemaakt welke prijs men voor de vrijheid betaalt, maar ook dat het concept ‘vrijheid’ vele invullingen heeft. De geschiedenis van Rusland wordt op een boeiende manier in het verhaal verweven. Zo wordt de heersende strijd onder meer weergegeven door de moeite die de personages hebben met de nieuwe naam van hun stad. Vera’s vader blijft vasthouden aan Petersburg, terwijl haar moeder alle wanhoop in het uitspreken van Petrograd legt. Wanneer de strijd voor de vrijheid verengt tot een strijd om brood, is overleven het enige wat telt. Vrijheid en vooruitgang blijken voor de grote massa lege concepten te zijn. Oktober is geen klassiek liefdesverhaal van twee tegenpolen die samen de gulden middenweg vinden. De Boose trapt niet in de val van romantiek en gebruikt de personages vooral om de lacunes in verschillende ideologieën bloot te leggen. Hartstocht is er in de eerste plaats voor de eigen idealen, waardoor er te weinig liefde overblijft om begrip voor de ander op te brengen. Het realistische komt ook in de kordate, no nonsense schrijfstijl terug: “De maan kwam al boven het dorp, een botkleurige schilfer.” Hoewel de personages weinig uitgediept zijn en bezieling missen, zijn de beschrijvingen van de stad en de wantoestanden zo duidelijk dat je de omgeving bijna daadwerkelijk kan zien. Dit wordt verder versterkt door de prachtige, doorleefde tekeningen van Caryl Strzelecki, die ook in de ebookversie overeind blijven. Hoewel de sfeer die opgeroepen wordt door tekst en beeld samen te voegen zijn effect niet mist, had de wisselwerking groter mogen zijn. Nu zou het verhaal ook zonder illustraties perfect overeind blijven, en dat is toch een gemiste kans.

Reacties

Populair in hetzelfde genre

Boeken van dezelfde auteur