Een eye opener

Hoe duur was de suiker' (1987) is het verhaal van de joodse plantersfamilie Fernandez in het 18e eeuwse Suriname, de bloeiperiode van de suikercultuur. Tegen een achtergrond van historische gebeurtenissen, zoals de aanvallen van weggelopen slaven, het militaire optreden vanuit Nederland en de krach op de Amsterdamse beurs in 1773, ontrolt zich de rivaliteit tussen de mooie, losbandige Sarith en haar timide halfzusje Elza.Wat veel mensen niet wisten, is dat de joden de eerste blanke Surinamers zijn geweest. Om geloofsredenen moesten ze Portugal verlaten, waarna een grote groep zich in Brazilië vestigde. Van daaruit zijn diverse families in de 16e eeuw naar Suriname uitgeweken, waar ze zich blijvend hebben gevestigd. Toen Suriname in 1667 een Nederlandse kolonie werd, woonden de joden er dus al honderd jaar. De maatschappelijke ontwikkelingen in Suriname volgen elkaar in een rap tempo op. Daar waar Rutger en Elizabeth voor de gelijkheid van slaven streven, zijn er andere plantage-eigenaren en families hier natuurlijk faliekant tegen en vinden het afranselen van ongehoorzame slaven dan ook niet meer dan normaal. Naast de drama’s, dagelijkse beslommeringen en de maatschappelijke ontwikkelingen laat McLeod ook de slaven hun verhaal doen in dit boek. De goede band die Elizabeth met haar slaven heeft is bijzonder om over te lezen. De verbondenheid die zij voelen is sterk, dit ondanks dat hun levens er heel anders uitzien. We lezen over loyaliteit, gehoorzaamheid maar ook over de woede en opstandigheid, voornamelijk van de marrons (gevluchte slaven). De marrons overvallen steeds meer plantages om de slaven te bevrijden en de eigenaren af te slachten. Dit zorgt voor veel onrust in Suriname, maar tegelijkertijd voor een ontwikkeling die niet meer te stoppen is. Het enige minpuntje in het boek is het taalgebruik. Het is namelijk een beetje oubollig, maar als je hier doorheen prikt, is het boek zeker het lezen waard.