Van prima ballerina tot onderwaterlasser

Het thema van de Kinderboekenweek 2021 is beroepen onder het motto "Worden wat je wilt". Echt een schoolthema. Maar daar knelt misschien ook de schoen. Op de meeste scholen wordt al aandacht gegeven aan beroepen, in projecten, in spreekbeurten, bij schooladvies en bij excursies. Of de leerlingen echt zitten te wachten om ook verhalen over beroepen te lezen???? Dit boek is kerntitel bij de Kinderboekenweek. Dat is duidelijk. Er zijn 12 verhalen van gerenommeerde kinderboekenschrijvers als Sanne Rooseboom, Tineke Honingh en Jacques Vriens. Daar is niets mis mee. De verhalen zijn niet met elkaar verbonden, behalve dan dat ze in het thema beroepen passen en duidelijk de bovenbouw als doelgroep hebben. Gelukkig kennen de 12 schrijvers hun eigen kwaliteiten en leveren ze herkenbare verhalen. Het boek leest gemakkelijk en is onderhoudend, maar niet overal even boeiend. Er zijn humoristische verhalen (Tosca Menten, Mirjam Mous), gevoelige verhalen (Mijke Pelgrim, Tineke Honingh, Evelien Feltzer) en spannende verhalen (Sanne Rooseboom, Marc ter Horst), voor elk wat wils. Er komen ouderwetse en moderne beroepen aan bod en zelfs een beroep dat niet eens een naam heeft. Maar wat opvalt, is dat het vooral gaat over het kiezen van een beroep en hoe dat is als je op de basisschool zit. De volwassenen (vooral de ouders) komen er niet zo best van af: inmenging of pushen wordt niet gewaardeerd. Marc ter Horst durft zelfs een heel verhaal aan met een meisje dat 'niks' wil worden. De ouders schijnen het niet te snappen, maar oma wel. "Mijn opa was ook niks, maar hij kon alles. Hij werkte soms een tijdje bij de boer. Hij speelde muziek op straat. In de oorlog werkte hij bij een drukker. Hij maakte zijn eigen kleren. Als hij honger had, ving hij een visje en roosterde hem op een vuurtje." En: "Als je niks wordt, ben je alles". Dat zet de toon van het hele verhaal. Twee verhalen zijn in school-setting: één klas zoekt bijzondere beroepen (Esther Walraven) en groep 8 heeft net het schooladvies ontvangen en dat doet veel stof opwaaien in de klas (Jacques Vriens). Ik vond zelf het verhaal van Dex en de suikerboonfee het indrukwekkends: Dex houdt niet van school en zijn ouders zijn niet blij met zijn kerstrapport. Ze zeggen dat hij serieus aan de bak moet. Dat doet hij op zijn manier: hij helpt voor de Kerst zijn oom die marktkoopman is en kerstbomen verkoopt. Voor een ‘vette bonus’ laat hij zich afzetten bij een fragiele bejaarde vrouw in een rolstoel, om de boom op te tuigen. Ze is kattig, deftig en bazig tegelijk. Daar zit een verhaal achter, zo blijkt. Ze was ooit prima ballerina. Rond de kerst heeft ze zestien keer de suikerfee gedanst in de Notenkraker. Die herinnering is pijnlijk. In eerste instantie is Dex alleen maar met zichzelf en zijn bonus bezig, maar uiteindelijk begint de situatie van deze vrouw tot hem door te dringen en leert hij ervan dat het kiezen van een beroep iets voor je hele verdere leven kan zijn. “Iets wat ik zo geweldig vond, dat ik het wel altijd zou willen blijven doen, ook als ik een oud mannetje in een rolstoel was.” Maar smaken verschillen en ik verwacht dat leerlingen vooral zullen genieten van 1. Brokkenpiloot (Mirjam Mous) over een vlogger-antiheld tegen wil en dank en 2. Krampeerweekend (juist níet weten wat je worden wilt, Marc ter Horst) met allerlei tekstberichtjes over en weer. Dito (Tineke Honingh) is een bijzonder verhaal over een oma die schaapherder is en haar kleinzoon Klaas meeneemt. Hij is min of meer bij haar achtergelaten omdat zijn moeder het even niet meer aankan. Klaas leert moeilijk door dyslexie en dyscalculie en heeft daardoor gedragsproblemen. Maar of dat echt aan hèm ligt…. Bijzonder beroep maar ook bijzonder verhaal; leert leerlingen out of the box te denken. Ik verwacht niet dat leerlingen het hele boek met plezier lezen. Ze zullen toch meer zoeken naar iets dat hen interesseert en dát verhaal lezen. Daarom is het belangrijk dat de begeleider (biebjuf, leerkracht) weet wat er in het boek te vinden is. Duidelijk een boek voor leerlingen >9 jaar. Minder geschikt voor in eigen kastje (groot boek, bijna prentenboekformaat maar dan dikker). Wel geschikt om voor te lezen en te bespreken in groepjes. Eventueel gekoppeld aan interviews of schrijfopdracht.