Lezersrecensie
Buffet vol smakelijke geschiedenis (2)
18 jan 2024
Eerder schreef ik een recensie over Held of Schurk, van dezelfde makers en in dezelfde serie. Ik noemde het toen een buffet vol smakelijke geschiedenis. Ik vond dat boek heel aantrekkelijk voor een grote doelgroep: alle kinderen in de bovenbouw basisschool. Waarom?
Geschiedenis is eigenlijk weten waar je vandaan komt, begrijpen waarom de wereld is zoals die is. Het vak geschiedenis of wereldoriëntatie is wel een vast onderdeel van het onderwijs, maar een grondige basiskennis van de geschiedenis is ver te zoeken. Boeken die op een smakelijke manier de geschiedenis presenteren zijn daarom heel erg welkom.
'Echt of Fake' is een smakelijke inleiding in beroemde geschiedenis van het Oude Egypte tot en met de ruimtevaart in de 20e eeuw. De titel is heel actueel en aantrekkelijk, want met de komst van AI en alle online communicatie, groeien kinderen op in een wereld waar je echt nauwelijks meer kunt onderscheiden van fake. Dit boek laat zien dat het in de geschiedenis soms ook zo is, want er gaan naast feiten ook veel verhalen rond over vroeger die steeds worden herhaald en daardoor als algemene kennis voor waar worden aangenomen. Bijvoorbeeld: werden de piramiden door tot slaaf gemaakte mensen gebouwd? of: droegen Vikingen hoorns op hun helmen? Dit boek vuurt een hoop vragen op je af en nodigt de lezers uit om eerst zelf na te denken: denk je dat dit Echt of Fake was? Daarna volgt de informatie die je nodig hebt om het antwoord te krijgen.
In de inleiding wordt de toon al gezet: 'Soms is iets zo echt, dat mensen denken dat het fake is. En soms is iets zo fake, dat mensen denken dat het echt is (...) Waarschuwing voor de lezer: alles in dit boek is 99,99% echt, behalve wat niet echt is. Dat is dan 100% fake!' (bladzijde 11)
Wendy Panders tekende voor de illustraties en voegt daar de nodige humor aan toe.
Het boek leent zich goed om her en der stukjes te lezen. Je hoeft de tijdlijn niet kwijt te raken, want het boek heeft een overzichtelijke inhoudsopgave en elk hoofdstuk begint met een tijdlijn (linkerpagina) en een quizje met 5 stellingen waarbij de lezer mag bedenken of het Echt of Fake is. Het begint met het Oude Egypte en het Oude Griekenland en 'reist' door de tijd via de Vikingen, de Maya, de Mongolen en de middeleeuwen naar piraterij door de eeuwen heen, uitvindingen, oorlog en ruimtevaart. De feiten worden op allerlei manieren gepresenteerd, als weetje, als quiz, als reisfolder of als talentenjacht. Deze elementen tussen de feiten door nemen de jonge lezer echt mee. Wat de lezer goed moet weten wordt netjes opgesomd en uitgelegd en hier en daar herhaald. Ondertussen pik je er net die stukjes uit die je 'smakelijk' lijken: dit is geschiedenis als smakelijk buffet. Ieder hoofdstuk eindigt met de oplossing van de 5 stellingen, welke waren Echt en welke Fake, en daarna volgt als uitsmijter nog een legendarisch feitje dat ontmaskerd wordt als echt of fake: de dood van Cleopatra, Atlantis, eenhoornhoorn, de milleniumbug enzovoorts.
Ik denk dat dit boek jonge kinderen (9+) kan helpen om van geschiedenis te gaan houden. Door de aantrekkelijke vorm kan dit ook kinderen interesseren die eerder nog niet in aanraking zijn gekomen met wereldgeschiedenis. Kortom, dit is een waardevol boek voor iedere basisschool!