Plezierig Drama

Na een heftige proloog begint het schrijnende verhaal van Ben, de jongere broer van Kim die een einde aan haar leven maakte. Het is inmiddels drie jaar geleden maar Ben en zijn moeder zijn nog steeds in rouw. Hun leven is gebouwd op drijfzand en bij het minste of geringste zakken ze er doorheen. Wanneer ook klasgenoot Emma zelfmoord pleegt neemt de spanning bij Ben toe. De eindexamens en het broeierige weer dragen niet bij aan zijn gemoedsrust en ook de andere leerlingen raken van slag door de nieuwe zelfmoord. En daar blijft het niet bij, er is iets in gang gezet wat niet te stoppen lijkt. ‘Uit welk hout ben jij gesneden? Ik voel me niet uit welk hout dan ook gesneden, eerder uit papier-mache’ Ben probeert te midden van alle onrust manhaftig zijn hoofd boven water te houden door zich onzichtbaar te maken. De tactieken van de stoere NavySeals om martelingen te overleven lijken hem de geëigende manier om zijn middelbare schooltijd te overleven. Erg succesvol zijn deze pogingen niet want naast zijn schuldgevoelens over de zelfmoord zijn er andere dingen waar hij mee worstelt. ‘Een gezin dat met vier begon en met twee eindigt, dat is geen gezin meer. Dat is nevenschade’ Het schrijnende verhaal van Ben, zijn moeder en de dorpsgenoten wordt op puntige en luchtige wijze verteld. Regelmatig roepen zijn gedachten een glimlach of een gevoel van medeleven op. Nergens wordt het te zwaar en toch blijft de voelbaarheid met de pijn behouden. ‘Ik merk dat sommige klasgenoten nu al verschillende soorten verdriet aan het uitproberen zijn’ De schrijver verdeelt de dorpsbewoners in groepen zoals de roddelaars, de achterblijvers en de Parkmeisjes. Hij beschrijft ze als waren het homogene oppervlakkige groepen. Zo hebben de Parkmeisjes allemaal goudblonde haren, dunne ledematen en vlechten ze in het park madeliefjes tot een koord. De individuen in deze groep zijn niet van groot belang voor Ben. Hoewel deze bordkartonnen typering saai kan zijn, werkt het in deze roman tegengesteld. Het versterkt juist de eenzaamheid van Ben en de gapende afgrond tussen hem en de rest van de personages. Zijn lijden wordt schrijnender. Dat hij de gedragingen van zijn medeleerlingen van een afstandje beziet alsof hij er zelf geen deel van uitmaakt, draagt daar aan bij. ‘De stilte waarin ze zich hullen is een mooie jas die ze even aan proberen’ Met mooie metaforen beschrijft hij hoe de leerlingen omgaan met de plotselinge dood die in hun nog prille leven opduikt. Ook over zijn eigen ervaring weet hij te vertellen dat je maar beter overdag kunt denken aan alles wat gruwelijk fout kan gaan in het leven want anders ‘komen ze ‘s nachts op je raam kloppen’. ‘Ma en ik zijn niet goed in samen verdrietig zijn. Daar worden we twee vreemden van’ Maar verwerkt heeft Ben het allemaal niet en ook hij raakt de grip op zijn leven steeds meer kwijt. Hoe heter het wordt hoe extremer de leerlingen tekeer gaan. De feesten worden uitbundiger en Ben voelt zich soms geroepen om iets daartegen te ondernemen maar doet dat niet. Het verhaal wordt steeds enger en destructiever en Koen Caris sleept ons mee in Ben’s onvermogen, zijn angsten en zijn schuldgevoelens. De neiging om Ben eens goed de wacht aan te zeggen, speelt steeds vaker op. Want hoewel hij zich afzijdig houdt van de gevaarlijke heersende en dwingende kuddementaliteit, is er ook vrees om zijn toekomst. Het goed geconstrueerde plot en de dito opgebouwde spanning vinden hun eind in een gedenkwaardige apotheose. Laat ik het even zeggen: ik hou van Ben. Zijn er dan ook nog minpuntjes? Jawel, maar niet veel. Ten eerste schept hoofdstuk negen verwarring door de plaatsing van flashbacks. De overgang van de scènes lopen namelijk niet helemaal vloeiend. Eerst gaat het over Kim en het spel en dat zet de lezer op het verkeerde been maar niet op een fijne manier want het wekt bevreemding op. Daarna volgt een sprong naar een scène in het nu maar het blijft gissen waar we zijn omdat we vervolgens naar weer een andere scène vliegen die dáár weer aan voorafgaat. Het kostte drie keer lezen en het was om het heen en weer van te krijgen. Kun je het nog volgen? Juist! Het tweede punt is dat van de beroering. De schrijver beroert lichtelijk de gevoelens maar het drama hakt er niet echt in. Het blijft bij ontroering terwijl bij dit boek best meer traantjes mogen vloeien. Stenen Eten van Koen Caris is een roman over traumaverwerking en de weg naar volwassenheid, over de plaats van het individu en de macht van de groep. Het is boeiend, geschreven in luisterrijke taal, lichtvoetig en vol mooie metaforen en lichte humor. Hoofdpersoon Ben weet door alle ellende heen te bekoren en de aandacht vast te houden. Stenen Eten is kortgezegd een plezierig drama. 4 sterren NB Zie voor de volledige recensie https://www.hebban.nl/spot/saskia-in-de-boekenhemel/nieuws/koen-caris-stenen-eten