Er was eens...

Er was eens een man en een vrouw. Zij heette Marie, haar naam zij geheiligd. Maar wanneer we het boek dichtslaan, weten we niet zo veel over haar. Over de man weten we veel meer. Zijn naam blijft echter onbekend. Hij was dan ook onbemind. Maar wat hij deed was niet onbelangrijk en bleef zeker niet zonder gevolgen. 'Marie was zijn poolster maar haar licht doofde uit, en toen het nog scheen werd hij verblind door zijn eigen gelijk, dat zijn ongelijk bleek.' In een 114 pagina’s lange terugblik vertelt Rudi Hermans in De man van Marie over het leven van Marie en haar man. Marie is niet meer en haar man kijkt terug op hun relatie die ooit zo fijn begon maar uitgedoofd eindigde. Waarom was hun relatie ter ziele gegaan? Wat is er gebeurd waardoor ze zo liefdeloos naast elkaar leefden? Deze vragen houden de lezer bij de les en dat is hard nodig want het verhaal leest traag. De schrijver benoemt alle handelingen die de man verricht tot in detail. Zo weten we precies hoe hij op ambachtelijke wijze zijn koffie zet, van de koffiemolen tot het opschenken toe, en mogen we genieten van zijn gedruppel als gevolg van prostaatproblemen. Dit wordt gelukkig met enige zwartgallige humor gebracht waardoor het verhaal verteerbaar blijft. Zo houdt de man van Marie zijn penis 'die ontdaan is van zijn voortplantingsfunctie’ vast om het incontinentie druppelen tegen te gaan en concludeert ' dat hij gerust kan stellen dat hij de zaak in de hand houdt, maar daarom nog niet onder controle heeft.' De trage vertelling past bij de leeftijd van de bejaarde man en ook zijn verwardheid komt hierdoor beter tot zijn recht. Daarnaast dwingt het de lezer om de zinnen langzaam tot zich te nemen. Dat is ook nodig omdat er veel symboliek en verborgen aanwijzingen in verstopt zitten. Er zijn bijvoorbeeld verwijzingen naar de bijbel en er is een duidelijke overeenkomst tussen wat de persoon Marie belichaamt en het gebed ‘Wees gegroet Maria’. Het plot van het boek wordt dan ook mondjesmaat, stap voor stap onthuld. In het begin denk je dat de spanning vooral draait om de vraag wanneer hij zal beseffen dat ze dood is en de buitenwereld inlicht. Dit blijkt echter net iets anders te liggen. Gaandeweg blijken er geheimen en problemen in de relatie te zijn die, net zo langzaam, middels de herinneringen van Marie's man worden vrijgegeven. Hierdoor blijf je geboeid door de ontwikkelingen in een verhaal dat slechts zo'n anderhalve dag beslaat. De ontknoping komt desondanks vrij onverwachts en is aangenaam verrassend. Ook de poëtische zinnen weten de lezer buitengewoon te bekoren. Het taalgebruik is wat ongebruikelijk en roept nostalgische gevoelens op die passen bij zeventiger jaren setting van het verhaal. Alle handelingen en voorwerpen worden tot in detail uitgebeeld en laten niets aan de verbeelding over. Alleen naar de waarheid over de relatie tussen Marie en haar man mogen wij gissen. Na lezing van dit kleine boekje is weet je nog steeds niet precies wat er gebeurd is tussen de hoofdpersonen. Zelfs na een tweede lezing blijven nog vragen open. Ondanks alle verrichte inspanningen blijft het puzzelen. Het is jammer dat je na al deze moeite met een licht onbevredigd gevoel achterblijft. Hoewel het volgen van de verborgen aanwijzingen en verwijzingen zijn charme heeft, was het verhaal prettiger leesbaar geweest wanneer het wat minder ‘vol’ zou zijn. ‘De man van Marie’ is daarom vooral aan te raden aan degenen die er niet voor terugschrikken om de nodige moeite te doen om de waarheid te achterhalen en die ervan genieten om het boek meerdere malen te lezen.