Lezersrecensie
Het proces gaat door
12 jan 2022
“Iemand moest kwaad van Josef K. hebben gesproken, want zonder dat hij iets slechts had gedaan werd hij op een ochtend gearresteerd.” (citaat)
Josef K. wordt op een ochtend onverwachts gearresteerd. K. weet de reden van zijn arrestatie niet, evenmin wie hem heeft aangegeven. Ondanks zijn arrestatie mag K. zijn leven en werk voortzetten als voorheen. Toch blijft zijn leven om zijn arrestatie en het aankomende proces draaien. Eerst als afwijzing en ontkenning, maar vervolgens lijkt K. zich te berusten in zijn arrestatie omdat immers iedereen schuldig is. Desondanks onderzoekt K. de mogelijkheid om zichzelf vrij te pleiten. Het beruchte proces vindt steeds maar niet plaats, maar het hangt voortdurend boven K. zijn hoofd. Het is er altijd en er is geen ontkomen aan.
“De rechtbank wil niets van jou. Hij ontvangt je als je komt en laat je gaan als je weggaat.” (citaat)
In eerste instantie las ik het verhaal vrij letterlijk. Pas bij het lezen van het eerste vooronderzoek, hoofdstuk drie, werd mij duidelijk dat het verhaal veel dieper gaat dan het op het eerste gezicht lijkt.
Het verhaal is af en toe wat chaotisch en is voor K. onlogisch, maar voor andere personages zijn veel wetten en systemen wél logisch. Hierdoor wordt er zowel bij Josef K. als de lezer verwarring gezaaid die goed passend is bij het verhaal.
Frank Kafka heeft van de eerste tot de laatste regel een gevoel van onbehagen, paranoia en spanning weten te creëren.
‘Het proces’ gaat niet alleen over de bureaucratie en de zorgen van een persoon in de strijd tegen het systeem. Ik denk dat het proces van K. misschien wel staat voor het leven zelf? Kortom, na het lezen van ‘Het proces’ blijf ik achter met veel vragen die Kafka helaas niet meer zal kunnen beantwoorden. Dit boek leent zich er dan ook bij uitstek voor om nog eens herlezen te worden. En nog eens. Want het proces gaat door en heeft mij aan het denken gezet.