Lezersrecensie
Brandstapels, urinoirs en gaybars
27 jan 2017
Het boek 'Verzwegen verlangen' leest als een bescheiden stukje pionierswerk, want nog nooit is zo overzichtelijk en uitgebreid de geschiedenis van homoseksualiteit in het gebied dat nu België is samengebracht. Dat het boek nog steeds enigszins compact oogt, is zeer waarschijnlijk te wijten aan het gebrek aan overgeleverde bronnen. (Plus het feit dat België sowieso al een relatief klein gebied is.)
Omdat 'sodomie' eeuwenlang als misdaad is berecht, zijn die schaarse bronnen voornamelijk procesverslagen. Op een duidelijke manier loodsen de redacteurs de lezer door het beschikbare materiaal, waarbij de soms nogal verwarrende containerbegrippen als 'sodomie' of 'pederast' altijd duidelijk worden toegelicht.
Echt interessant zijn de handvol uitgewerkte casussen, die zelfs lezen als boeiende kortverhalen. De 17e-eeuwse Magdaleene, de 18e-eeuwse Peter Stocker, of recenter de auteur Georges Eekhoud en charmezanger Will Ferdy worden aangehaald om een bepaalde tijdsgeest op een levendige manier te kunnen schetsen. Zo zagen haar tijdsgenoten Magdaleene als de baarlijke duivel, en moest Eekhoud met lede ogen toezien hoe de wetenschap over heel Europa pleitte voor meer begrip voor homoseksuelen, behalve in katholiek België. Dat die verhalen ook vaak uitblinken in bizarre, smakelijke details is alleen maar mooi meegenomen. Zo is er de schaamteloze pride avant la lettre waarmee de 18e-eeuwse cruisers over hun 'gekonkel' praten.
Wat het verzamelde materiaal vooral lijkt aan te tonen, is dat de recente acceptatie van holebi's lang geen evidentie is geweest. Tegenwoordig lijkt het alsof de belangrijkste strijd al gestreden is, maar de de genuanceerde, historische blik van 'Verzwegen verlangen' maant aan om waakzaam te blijven. Alleen al voor die bespiegelingen is 'Verzwegen verlangen' het lezen waard. De sappige verhalen en heldere duiding daarbovenop maken van dit boek een onmisbaar sleutelwerk.