Maurice

Een tijdje gelezen las ik de roman Maurice dat opnieuw werd uitgebracht door Uitgeverij Nieuw Amsterdam. De Britse auteur Edward Morgan Forster schreef zijn oorspronkelijke werk in alle geheim rond 1914 en het boek werd pas na de dood van de auteur uitgebracht in 1971. Het is namelijk zo dat het thema in het boek draait rond homoseksualiteit. Homoseksualiteit is heel lang verboden geweest in Engeland. In het verhaal maken we dus kennis met Maurice. Hij groeit samen op met zijn zussen en moeder. Als enige man in huis gaat hij uiteraard studeren aan de universiteit van Cambridge waar al zijn medestudenten jongens zijn. Hij wordt wat klaargestoomd door zijn leerkracht Ducie zodat hij zijn adolescentieperiode goed zou doorkomen. Hoe hij moet leren omgaan met regels, afspraken en conflicten en hoe hij moet zelfstandig worden. De leerkracht wijst hem er ook op dat hij in deze fase ook vooral interesse zal hebben om intieme relaties op te bouwen tussen man en vrouw zoals het hoort. Echter is Maurice wat een laatbloeier en wist hij niet meteen te begrijpen wat zijn leerkracht hem wou bijbrengen. Eenmaal in Cambridge kan hij het wel behoorlijk vinden en leert hij onder andere Clive kennen, een opmerkelijke jongen waar hij veel mee optrekt. Naarmate hun vriendschap hechter en inniger wordt krijgt Maurice bepaalde nieuwe gevoelens. Hij weet nog niet zozeer wat het allemaal betekent of hoe hij het moet interpreteren. Hij is vooral een beetje geschrokken en wat in paniek en ligt hierdoor wat met zichzelf in de knoop maar uiteindelijk laat hij zich leiden door zijn gevoelens en hebben de twee in het geniep een relatie. Clive is dan alweer de zoon van een gekend politicus en wist al veel eerder dan Maurice dat hij zich aangetrokken voelt tot hetzelfde geslacht maar hij moet zich voornaam gedragen als hij in de voetsporen van zijn vader wil treden en de politiek ingaat. Hij verbreekt de geheime relatie met Maurice en leidt zijn verdere volwassen leven volgens hoe het moet zijn : hij huwt en laat Maurice achter met een gebroken hart. Enkele jaren later ontmoeten de twee elkaar opnieuw in het landhuis van Clive. Maurice wordt er verliefd op Alec, de jachtopziener en die liefde wordt beantwoord ook al is het strikt verboden en strafbaar en behoort Alec tot de lagere arbeidersklasse. Op het eerste zicht niet echt een heel speciaal verhaal maar als je het gehele gebeuren plaats in het Engeland van begin de 20ste eeuw waar homoseksualiteit een strafbaar feit was dan is dit verhaal wel heel gedurfd van de auteur. Makkelijk las het verhaal niet omwille van het formele taalgebruik en het boek zit vol mooie beeldspraak en poëzie waar je als lezer wel eventjes zoet mee bent en tussen de regels moet door lezen zodat je de diepere betekenis van de tekst begrijpt. Al bij al is het een heel geslaagd en vooral ook gewaagd werk. Het vernieuwde voorwoord heeft ook duidelijk indruk op me gemaakt. Andere bekende werken van deze auteur die net zoals Maurice ook zijn verfilmd zijn oa A room with a view, vertaald als Een kamer met uitzicht, Howards end en A passage to India, vertaald als De echo van de Maraber. Een grappige passage in het begin van het boek is deze – het is het 'onderhoud' tussen leerkracht Ducie en Maurice nadat hij vernam van Maurice dat hij weinig tot geen mannen van standing kent en dus een onwetende ziel is … “ Ik ga nu enkele ogenblikken met je praten alsof ik je vader ben Maurice!”. Vervolgens sneed hij op eenvoudige en vriendelijke toon het raadsel van de seksualiteit aan. Hij sprak over de man en de vrouw, die door God in den beginne waren geschapen om de aarde te bevolken, en over de periode waarin de man en de vrouw tot rijpheid komen. “Je bent nu bezig een man te worden, Maurice, dat is de reden waarom ik hierover met je spreek. Dit is niet iets wat je moeder je kan vertellen, en je moet je er tegenover haar of een andere dame niet over uitlaten, en als jongens op je nieuwe school erover beginnen, zeg dan gewoon dat zij hun mond moeten houden en dat je op de hoogte bent. Heb je hier weleens eerder over horen spreken?”. “Nee, meneer.” “ Helemaal nooit?”. “Nee, meneer.” Ducie koos een glad stuk zand en maakte daar met zijn wandelstok enkele tekeningen in. “ Dit zal de zaak vereenvoudigen,” zei hij tegen de jongen, die lijdzaam toekeek: de kwestie had geen betrekking op zijn ervaringen. Hij schonk uiteraard wel aandacht aan wat hij zei, omdat het een ernstig onderwerp was dat verband hield met zijn eigen lichaam. Zelf kon hij dit verband echter niet leggen. Zijn pogingen het te begrijpen waren tevergeefs en zijn sluimerende brein weigerde te ontwaken. Hij was geslachtsrijp maar zijn begripsvermogen had zich nog niet volledig ontwikkeld…