Oog in oog met de onomkeerbare loop van de geschiedenis

In deze uitgave Boeken van verbeelding zijn drie novellen van F. Springer gebundeld. Teheran, een zwanezang is de langste en springt daarbij uit boven Quissama en Sterremeer. Het is 1978 en de Nederlandse schrijver Toby Harrison krijgt het eervolle verzoek een biografie te schrijven over de Sjah en zijn dynastie. Een lot uit de loterij, zo lijkt het, omgang met een vorst, ministers, generaals en consuls en eeuwige roem liggen in het verschiet. In Teheran aangekomen knoopt hij een relatie aan met de secretaresse van het hofministerie, Patricia Jahanbari. Ze maken samen een uitstapje naar Isfahan. Maar de droom dreigt al gauw in duigen te vallen. In de straten van Teheran slaat de sfeer volkomen om en protesteren grote menigten tegen de tiran en schreeuwen: Weg met de Sjah; dood aan Carter! Het volk kijkt uit naar de terugkeer van geestelijk leider Khomeini. Patricia wordt voor christenhoer uitgemaakt en moet zweren dat ze de imam in de maan heeft gezien. Ondanks de onrust in de straten slaagt Toby erin op audiëntie bij His Imperial Majesty te komen. Intussen proberen duizenden ongelovigen het land te verlaten. Maakt Toby zijn opdracht af, slaagt hij erin het land te verlaten, of …? De wat ondergewaardeerde Springer heeft een vlotte schrijfstijl met veel dialogen en weinig moeilijke woorden, waardoor je lekker doorleest. Aan de hand van de dialogen en gebeurtenissen schetst hij de situatie en hoeft geen verdere uitleg of beschouwingen toe te voegen. Springer houdt ervan geregeld zijpaden in te slaan. De stijl van Springer is enigszins ironisch - Wie lacht niet die de mensen beziet - en nuchter. De scene waarin Toby en de consul worden gefouilleerd is hilarisch. Met name sensatiebeluste verslaggevers moeten het geregeld ontgelden. De spanning wordt mooi opgebouwd tot een climax aan het einde. Wat achteraf bezien een kantelpunt in de wereldgeschiedenis bleek, maak je als lezer van dichtbij mee. De drie novellen zijn in de periode 1985-1991 geschreven en hebben de tand des tijds grotendeels weten te doorstaan. Sporadisch worden ouderwetse uitdrukkingen gebruikt zoals apekool of ternauwernood het vege lijf redden. De thema’s vriendschap en liefde, of misschien wel slechts de verbeelding daarvan, zijn tijdloos. De novelle Teheran, een zwanenzang, sluit af met de verzuchting: Wat is het leven zonder illusie? De andere twee novellen delen het thema verbeelding en zijn een mooie bonus.