In ingenieuze vorm gegoten beeldschoon proza

De winnaar van de prestigieuze Amerikaanse literatuurprijs, de National Book Award, in 2023 is Blackouts. Het is een postmoderne roman over je eigen herinneringen, over gedeelde herinneringen en over het vastleggen daarvan. Centraal staat de manier waarop je de gaten in je geheugen dicht en hoe je omgaat met de gaten in je door onderdrukkers verwrongen en uitgewiste geschiedenis en identiteit. Blackouts is het fictieve verhaal van een jongeman die aan het sterfbed van zijn oude vriend Juan verschijnt. Elke nacht vertellen ze elkaar hun levensverhalen waarbinnen steeds weer andere verhalen opduiken. Het zijn verhalen over gebeurtenissen die werkelijk hebben plaatsgevonden en waarbij feiten en verzinsels door elkaar lopen. Beide homoseksuele mannen komen uit Puerto Rico en spiegelen elkaars verhalen over uitsluiting, criminalisering en medicalisering. Vooral de jonge man is geestelijk ernstig beschadigd en daardoor in het leven vastgelopen. Wat deze roman uniek maakt is hoe schitterend Justin Torres historisch authentieke bronnen, zoals foto’s, tekeningen, door hemzelf gelakte boekfragmenten, briefjes en advertenties tussen de verhalen weeft. Torres heeft daarmee gekozen voor een vernieuwende en zeer passende caleidoscopische vorm, waarin hij de dialoog tussen de twee mannen uitbreidt met een dialoog tussen de tekst en de afbeeldingen, wat een indrukwekkend resultaat geeft. Door de complexe vertelstructuur, die bestaat uit gefragmenteerde episodes in plaats van hoofdstukken, het springen tussen heden en verleden, het wisselen van perspectief, de grote mate van ambiguïteit en de hallucinerende gebeurtenissen raak je tijdens het lezen wel eens gedesoriënteerd, wat Torres ongetwijfeld beoogt. De schrijnende verhalen hebben een vleugje humor waardoor het geheel niet onder zijn eigen gewicht bezwijkt. De roman zet je aan het denken en is erg ontroerend en leerzaam. Vooral het intieme en beeldschone lyrische proza waarin de mannen hun verhalen en zielenroerselen delen is adembenemend.