Poëtische beschrijving van een zoektocht naar liefde en Flaubert

Willem Brakman, winnaar van de P.C. Hooftprijs, publiceerde dit boek in 1974. Het is het verslag van een dichter die op zoek is naar de liefde van een vrouw, een zeer blanke of ’witte vrouw’. Hij heeft daarbij het ideaalbeeld van Emma Bovary, Flauberts beroemde romanpersoon, als voorbeeld. Werkelijkheid en ideaal lopen in deze zoektocht door elkaar. Net als Emma Bovary is de hoofdpersoon op zoek naar zichzelf en geluk, naar erkenning en waardering. Binnen die zoektocht is eenzaamheid overheersend. In zeer fraai proza beschrijft Brakman de gedachten van de hoofdpersoon, die ‘neigt tot onzichtbaarheid’, waarbij werkelijkheid en fantasie in een vreemde verstrengeling zitten. De schrijfstijl ademt de jaren zeventig van de twintigste eeuw, soms in een soort hallucinerende woordenstroom. Brakman weet prachtig situaties te beschrijven, invoelbaar te maken, door een koppeling aan dingen: - “…ik herinnerde mij een eveneens gescheiden collega, wiens eenzaam bestaan zich weerspiegelde in de bijna lege verjaarskalender op de wc”. - “Na het ontbijt op de kamer, met de speelgoedboter en de speelgoedjam…”. Met dit soort zinnen en beknopte typeringen maakt Brakman heel snel duidelijk hoe de situatie is. De hoofdpersoon verwart het werkelijke leven, en zijn werkelijke vriendin, met de wereld van Flaubert en madame Bovary. Meesterlijk wordt dat omschreven in een reis van de twee naar Normandië, waar hij op zoek gaat naar de herinneringen aan Bovary, zijn eigen geliefde gaandeweg verliezend. Duidelijk is dat de gedrevenheid van een reiziger in het spoor van zijn idool door een medereiziger niet begrepen wordt en leidt tot irritatie. Brakman schrijft niet alleen in een poëtische stijl, maar doorweeft zijn verhaal met humor: “ ‘Bring die Lampe mit…’ De stem kwam uit een caravan zeker vijftig meter verderop, waar hij veilig weggedrukt stond tegen de dijk, al een beetje blauwig in de schemering. Zo ver droeg de stem in de stilte van de avond. Dat doen de dampen van de zee. ‘Die Lampe wird die Mucken anziehen…’ ‘Wo bleibt die Lampe…?’ ‘Sie beschmutzen die Lampe…’ ‘Ach…blöde Kuh!’ Om alles aan de zee hangt poëzie”. Voor wie Flauberts Madame Bovary gelezen heeft is deze roman van Brakman een heerlijk vervolg. De boeken van Brakman zijn gelukkig nog te koop als e-book.