Confronterend

Eerder werd dit werk, stammend uit 1934, benoemd tot “nationaal leesvoer”, zoals eerder “het leven is vurrukkulluk” van Campert. Maar dit is van een geheel andere orde en betekenis. In het kader van de discussies over het aanbieden van excuses door de overheid vanwege de eerdere rol van “De Staat” in de slavernij helpt dit boekje (het is maar 164 bladzijden groot, met 12 pagina’s notenapparaat) je enorm bij het vormen van en steunen bij je opstelling hierin. De Kom was toen hij het schreef 36 jaar oud; hij wist zich als kleurling uit de kolonie een positie te verwerven in Nederland bij de socialistische partij. Dit boek bevat de geschiedenis van Suriname waarbij de Kom onverbloemd (natuurlijk in lichte mate gekleurd, maar wel feitelijk) de gebeurtenissen binnen de kolonie van de republiek der Vrije Nederlanden weergeeft op basis van historisch materiaal waarvan hij ook steeds de bron benoemt. Hierbij komt steeds weer de geldhonger, het eigenbelang en de niets-ontziendheid der kolonisten naar voren, en de gruwelijke wijze waarop met de tot-slaaf-gemaakten en met de inheemsen werd omgegaan. Vreselijk, ik kan niet anders zeggen. En een eye-opener… Bijna nog het meest illustratief voor de wreedheid en geldbelustheid der kolonisten zijn de gebeurtenissen direct na het “afschaffen” van de slavernij en het omgaan met de nieuwe Indisch-chinese en hindoestaanse immigranten. Aangrijpend document, bijna objectief genoteerd met het nodige cynisme…