Lezersrecensie
Het kwade in de mens.
28 jan 2022
DE ENGELEN VAN ELISABETH, werd geschreven door ELS FLORIJN. Uitgeven in 2020 bij Uitgeverij Mozaïek. Dit indrukwekkende verhaal met een bizar slot werd door de auteur ontleend aan het door haar gelezen boek over journaliste Elisabeth Cochran, pseudoniem: Nellie Bly (1864-1922) en het boekje geschreven door Johanna Stuten, met de titel: ”Wartaal van een gek”. In 1892 uitgegeven met als oorspronkelijke titel: ”Mijne ervaringen in het krankzinnigengesticht te ‘s-Gravenhage. Toentertijd een gesticht aan het Slijkeinde in Den Haag. In dat gesticht kwamen gruwelijke misstanden voor zoals beschreven in dit boek. Het was een tijd dat psychologisch onderzoek nog in de kinderschoenen stond. En een rechtssysteem zo krom als een hoepel.
We schrijven Dordrecht 1890. Elisabeth de Lange groeit op in een periode dat een vader het thuis helemaal voor het zeggen had. Als hij van zijn werk thuiskwam moest alles wijken. Het moest eruit zien als verwelkomend. Volmaakt zoals God na zijn schepping zei dat het zeer goed was. Ze woonden in een arme buurt aan de Kromme Elleboog in Dordrecht. Met kantklossen verdiende moeder en Elisabeth wat geld. Jacob haar broer kon niet leren en zwierf overdag buiten. Hoe graag Elisabeth ook naar school wilde, werd dat door haar vader belemmerd en wel omdat hij dat niet nodig vond voor meisjes.
Vader werkt in een timmerfabriek. Op een keer en vaker daarna neemt hij zijn collega Julius mee naar huis. Het is de wens van vader dat Julius met Elisabeth zal trouwen. De wens van vader komt uit. Eerst krijgen zij twee jongens. Vervolgens twee meisjes. Het is alsof Elisabeth een voorgevoel heeft en geeft het eerste meisje geen naam. Kort na de geboorte overlijdt het kindje. Dat geldt ook voor het tweede meisje dat wordt geboren. Ook zij kreeg geen naam na de geboorte en overlijdt ook kort daarna. Men vindt dat vreemd en verdenkt haar ervan de kinderen te hebben gedood. Elisabeth wordt gearresteerd. Een onderzoek naar de dood van beide baby’s bleek geen zin meer te hebben. Maar wel een onderzoek naar haar geestelijke gesteldheid. Aldus besloten werd zij vervoerd naar een krankzinnigenhuis en daar ingesloten. Daar ondergaat zij vernedering en veel ontberingen.