Rijk, maar niet gelukkig

Psychiater Dirk De Wachter schreef in zijn boek 'Borderline Times' (2011) dat onze overspannen samenleving veel kenmerken van borderline patiënten heeft. Typisch voor borderline is instabiliteit, een manisch-depressieve toestand van extreme reacties. We jagen ons op om maar zo veel mogelijk te doen en te beleven om zo de illusie te hebben dat ons leven rijk gevuld is en we niets missen. Een overvolle agenda en een hyperactief digitaal leven geven toch het idee dat we veel contacten hebben en niet alleen staan. We consumeren erop los, gaan vaak op vakantie om de batterijen weer op te laden (alsof we daarop werken). We hebben behoefte aan zoveel mogelijk kicks, verslaving aan drugs en alcohol nemen toe. Na een diepe bungeejump worden we feilloos terug gekatapulteerd naar onze eigen leegte. We zijn door alle rusteloosheid niet meer tot duurzame relaties in staat. Naast een gebrek aan rust is er een gebrek aan zekerheid. Veel wat ons leven vroeger structuur en inhoud gaf, is verwaterd of verdwenen. Traditionele gezinspatronen, de taakverdeling tussen mannen en vrouwen, de relatie tussen ouders en kinderen, hebben plaatsgemaakt voor allerlei samenlevingsverbanden. Religie en ideologie hebben veel van hun betekenis moeten prijsgeven. Ook werken is veranderd: niemand heeft nog levenslang hetzelfde beroep bij dezelfde werkgever. We kunnen en willen niet terug naar vroeger, omdat alles toen niet beter was. Voor velen is de moderne vrijheid een bevrijding, maar voor iedereen blijft het zoeken. De Wachter schrijft beeldend en concreet, nooit zweverig. In ‘Borderline Times’ geeft hij vele voorbeelden uit kranten en uit zijn psychiatrische praktijk. Hij heeft niet de minste neiging tot mooipraterij of om te doen alsof het allemaal wel meevalt. De vraag of geluk voor iedereen is weggelegd beantwoordt hij ontkennend: we moeten leren met ongeluk te leven. De Wachter heeft een krachtige en scherpe visie op de rusteloosheid van onze samenleving: mensen komen steeds meer onder druk te staan, waarbij politici de hogedrukpan als enig alternatief presenteren. Hij bepleit een samenleving waarin de nadruk op leefbaarheid komt te liggen met meer tijd en rust. Zie uitvoeriger 'Overvloed en onbehagen: hoe groot is de kloof tussen welvaart en welzijn?' op dewereldmorgen.be