Trots op ons koloniale verleden

Dit boek moet je simpelweg gelezen hebben… “In geen enkel land ter wereld is men zo trots op haar koloniale verleden als in Nederland.” Tijdens het lezen van Revolusi heb ik dit menigmaal tegen een aantal Nederlandse landgenoten, waaronder zelfs een geschiedkundige, gezegd. Niemand nam hier aanstoot aan. Sterker nog, velen, incluis mijzelf, herkenden zich hierin. Het kleine landje dat zo belangrijk is geweest in de wereldgeschiedenis, dat is toch ook iets om trots op te zijn? Maar hoe kan het dat inwoners uit andere landen die voorheen koloniën hadden hier totaal anders over denken? Daar overheerst schaamte in plaats van trots. In mijn optiek ligt een van de redenen hiervoor in de totale onwetendheid over ons koloniale verleden. De V.O.C. en de Gouden Eeuw zijn weliswaar onderwerpen die op basis- en middelbare scholen aan bod komen maar dat is veelal vluchtig en bovendien meestal in een positieve context. De slimme en ondernemende Nederlandse handelaar die het spel van wereldvraag en –aanbod meesterlijk in de vingers heeft. Dat die handelswaar voornamelijk roofgoederen en zelfs mensen betrof wordt nooit nadrukkelijk aandacht geschonken. Voor Nederlands Indië geldt dit zelfs nog meer. Ja, we weten dat dit ooit “van ons” is geweest maar heel veel meer eigenlijk ook niet. Het is zelfs geen onderwerp tijdens geschiedenislessen. Wanneer je Revolusi leest realiseer je je pas hoe bizar dit eigenlijk is. Niet vanwege het feit dat een van de kleinste landen ter wereld heerste over een van de grootste maar vanwege het feit dat ons eigen “weldenkende en ontwikkelde” volk een ander volk, zo recent, zo volledig en zo lang heeft onderworpen. Zelfs nadat het zelf vijf jaar had ervaren hoe het was om bezet te zijn… Geschiedenis heeft ons geleerd dat we niets van geschiedenis hebben geleerd. Dit boek doet een uitstekende poging om deze stelling tegen te gaan. Het zou dan ook verplichte kost moeten worden op middelbare scholen maar ook voor elke Nederlander die de schoolbanken heeft verlaten. Het geeft je een verbijsterend en verhelderend (nieuw) inzicht in ons eigen onbekende recente verleden. Doordat Van Reybrouck zijn boek opluistert met talloze verhalen opgetekend uit evenzovele gesprekken met personen die deze geschiedenis zelf hebben meegemaakt maakt het bovendien zeer levendig, persoonlijk en daardoor uiterst indrukwekkend. Hij is bovendien nét op tijd geweest want velen zijn of zullen ons binnenkort ontvallen en daarmee zouden ook hun ervaringen zijn verdwenen. Na Congo heeft Van Reybrouck ons wederom getrakteerd op een fenomenale geschiedenisles.