Lezersrecensie
Een verhaal over een jongen die uitgroeit tot man en een verhaal over vriendschap
6 jan 2023
Het omslag van Vuurvader trekt meteen de aandacht. De close-up van de persoon op de voorkant straalt iets droevigs uit. De Vlaams-Nederlandse auteur Leen van den Berg is schrijfdocent in verschillende landen. Ze heeft verschillende jeugdboeken en romans op haar naam staan. Vuurvader is een historische fictieroman waarmee ze een beeld schetst van de koloniale geschiedenis van Congo en Vuurvader is nog meer dan dat. Het is het verhaal van een jongen die uitgroeit tot man en het verhaal van vriendschap.
De intelligente Elias groeit op in een weeshuis in Antwerpen. Hij mag als enige van de weeskinderen naar de middelbare school. Als zijn moeder op de stoep staat om hem mee te nemen gaat hij met haar mee in de hoop een echte band met zijn moeder te krijgen. Deze belangrijke beslissing zorgt voor een grote ommekeer in zijn leven. Hij moet zien te overleven en als hij op een dag een man ontmoet die hem uitnodigt om met hem mee te gaan naar Congo gaat hij na lang twijfelen mee om daar een nieuw leven op te bouwen.
De auteur schetst een nietsverhullend beeld van de gang van zaken in een kolonie als Congo. Een diverse groep van blanke Europeanen reist af naar het land van rubber en andere kostbaarheden. De zwarte bevolking wordt gezien als niet meer dan goedkope arbeidskrachten en wordt meedogenloos behandeld. August, de man met wie Elias is meegereisd, neemt hem mee diep het oerwoud in. De band die de twee hebben is kwetsbaar. Aan de ene kant is August als een vader voor Elias en aan de andere kant is hij een afstandelijke man waardoor de band niet verder groeit. Ook de vriendschap die Elias zo graag zou willen sluiten met de zwarte jongen die bij hen in dienst is, is moeizaam. Kleur staat tussen hen in.
De auteur heeft veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van het personage van Elias. De andere personages zijn vooral ten dienste van Elias. Het taalgebruik van de auteur is als een kunstvorm. Uitdrukkingen zijn met zorg gekozen en over elk woord lijkt te zijn nagedacht.
Voor wie meer wil weten over de koloniale geschiedenis van een land is Vuurvader een aanrader. Wees voorbereid op confronterende verhalen die vandaag de dag nog steeds een rol spelen.