Niet slecht, maar ook niet heel goed

Het is soms toch mysterieus waarom het ene boek wel goed valt en het andere niet. Een aantal jaren geleden las ik een ander boek van Möring, namelijk Dis, en dat vond ik geweldig. De hele vaderlandse pers kraakte het af, maar dat interesseerde mij niets: ik was erg gefascineerd door al die perspectiefwisselingen en stijlcombinaties en door Mörings eigen vertalingen van oude klassieke verhalen naar onze tijd. En dus was ik ook benieuwd naar In Babylon, wat vaak Mörings belangrijkste boek wordt genoemd en waar hij ook met veel verhaalgenres door elkaar speelt. Bovendien schijnt De Louteringsberg, het (mij uiteraard benieuwende) vervolg op Dis, tegelijk ook terug te grijpen op In Babylon. Dus vol verwachting startte ik met laatstgenoemd boek. Maar helaas, het boeide mij voor geen meter. Op zich is het boek mooi opgebouwd: een vernufige raamvertelling, waarin sprookjes worden gecombineerd met beschouwingen over de zin en het mysterie van vertellingen, waarin ook kleurrijke familiegeschiedenissen worden verteld, en die ook doordesemd is van allerlei joodse wijsheid en kleurrijk joods verleden. Net als in Dis wordt ook vernuftig geflirt met alle verhaalgenres, en net als in Dis speelt ook het motief van 'de wandelende jood' (inclusief thuisloosheid en ontworteling) weer een belangrijke rol. Alleen, wat in Dis voor mij prima werkte, werkte deze keer helemaal niet. En dat komt, denk ik, omdat de stijl van In Babylon mij niet ligt. Veel dialoog bijvoorbeeld, waar alle vaart uit verdwijnt omdat mensen op vragende toon herhalen wat de ander zegt, of reageren met 'wat?', waarna de spreker zijn bewering herhaalt of uitlegt. Sowieso was er veel uitleg van dingen die ik allang had begrepen. Veel herhaling ook van exact dezelfde metafoor, die daardoor voor mij zijn bekoring verloor. Veel herhaling van naar mijn smaak sleetse formuleringen: heel vaak worden ogen 'geknepen tot spleetjes', wat dan kennelijk aandacht of inspanning moet weergeven, maar voor mij werkt dat niet. Bovendien zijn beelden als 'een metalige moeheid' of 'haar ogen gaven een nieuwe uitleg aan het begrip vriesdrogen' aan mij totaal niet besteed. Het blijft bizar dat iemand die mij met het ene boek zo betoverde, mij met een ander boek eigenlijk behoorlijk heeft verveeld. En toch is het zo. Niet dat ik het puur slecht vond: er zitten overtuigende griezelpassages in, mooie stukken over de schoonheid van boeken, en dichterlijke gedachten over de zin van verhalen als uitbreiding van onze onvolkomen werkelijkheid. Ook vond ik wel mooi hoe Möring ons soepel van de ene verhaalwereld naar de andere voert, en hoe hij het belang benadrukt van herinnering en droom. Maar in een boek dat zo sterk gaat over de vlucht van de verbeelding zou ook de stijl moeten vliegen, of op zijn minst lichtheid en soepelheid moeten tonen. En dat, helaas, was naar mijn smaak in dit boek totaal niet het geval.