“Ongelukkige huwelijken bestaan niet Marianne, alleen gebrek aan fantasie”

Bovenstaand citaat bleek een vergeefse poging van de Koninklijke familie om Marianne als getrouwde prinses in het gareel te houden. Maar het ontbrak juist de eerste Oranje prinses van Nederland geenszins aan fantasie! Vaak vergat ik dat deze biografie geen roman is, zo goed heeft Willemijn van Dijk haar onderzoek gedaan en zo groot is haar feitelijk inzicht en vertelkracht. Show, don’t tell is op haar lijf geschreven. Deze ‘her-story’ combineert de genres non-fictie en historische roman. Marianne (1810-1883), de eerste prinses van het Koninkrijk der Nederlanden, werd ook de eerste en enige prinses die verstoten werd door de Oranjes. Zij ligt in een gewoon graf en ze is niet bijgezet in de Koninklijke grafkelder van de Nieuwe Kerk te Delft. Als een whodunnit in de vorm van whydunthey (waarom werd zij verguisd?) voert Willemijn van Dijk de visie en getuigenis van de betrokkenen per hoofdstuk op. Op Shakespeariaanse vertelwijze krijg je inzicht in de mogelijke afwegingen tussen hoofd en hart. Willemijn van Dijk brengt het merendeel van de, over de diverse hoofdstukken heen verdeelde, verhalen met een groot gevoel voor humor eerder dan als theatraal koningsdrama. De overpeinzingen van Marianne’s broer Fritz bijvoorbeeld of de zorgen van haar moeder Mimi. Zelfs letterlijk als Willemijn van Dijk de Oranje prinses haar innerlijke strijd tussen hoofd en hart laat afwegen door ze op te schrijven. Meesterlijke dialoog en een klassieker vond ik de ruzie tussen schoonzus koningin Anna Paulowna en Marianne, waarbij de standen en daaraan gekoppelde rolverwachtingen aan de kaak gesteld werden: “Zij was de enige die het lef had gehad eruit te stappen en dat maakte hen gek van jaloezie.” De auteur maakt er geen geheim van waarom ze deze biografie in een romanvorm gegoten heeft. Dit zegt de oudhistorica er zelf over: “Als de grens tussen feit en fictie in dit werk vaag is, is dat omdat zo’n grens in werkelijkheid ook niet bestaat.” Al jarenlang woon ik in Den Haag en Scheveningen. Als ik langs de plekken loop die Willemijn van Dijk beschrijft vervaagt inderdaad de rol van tijd. Ik kijk nu met hele andere ogen naar het monument van Plein 1813 en liet vandaag net als haar bastaardzoon Johannes Willem een Haags Hopje langzaam in de mond smelten terwijl ik deze recensie schreef. Met deze biografie schreef Willemijn van Dijk een ontroerende roman over een koninklijke suffragette avant-la-lettre.