Alweer erg afwisselend

Met de nieuwste <em>Historische Verhalen</em> is de gelijknamige uitgeverij aan zijn lustrumeditie toe. Ik ontdekte dit initiatief heel toevallig vrij snel nadat het ontstond en ik heb tot nu toe nog geen enkel verhaal gemist dat op historischeverhalen.nl verschenen is. De verhalen bieden over het algemeen een goede kwaliteit. De schrijvers spreiden een gedegen kennis van zaken tentoon en de onderwerpen zijn divers. Wie van geschiedenis houdt, leert er bovendien nog wat van gelet op de historische context die altijd klopt. Als je de verhalen op de website leest, moet je het zonder duiding stellen. Dat is meteen ook de meerwaarde van de jaarlijkse bundel, want daarin vind je wel die duiding en ook wat referenties naar lectuur, als je over een bepaald onderwerp meer zou willen weten. Uit het voorwoord van hoofdredacteur Rik van der Vlugt valt te halen dat de auteurs zelf die duiding verzorgen, wat aantoont dat de verhalen echt wel heel wat meer voorstellen dan derderangs amateurbedenksels (voor wie daaraan zou twijfelen). De vijfde bundel bevat twaalf verhalen, geschreven door tien verschillende auteurs. <strong>Paul Christiaan Smis</strong> bij met <em>Elchanan</em> de spits af. Hij brengt een originele variant op het verhaal van David en Goliath die even voor een glimlach zorgt. Smis is een van de twee auteurs die tweemaal in het boek voorkomt. Zijn tweede kortverhaal, <em>De duvelskunstenaar</em>, is de afsluiter van het boek. Het is een zeventiende-eeuws sfeervol kerstverhaal dat door het sappige taalgebruik heerlijk op de lachspieren werkt. De andere auteur die twee verhalen aanbrengt is <strong>Marloes Jongewaard</strong>. <em>Woordenstrijd</em> speelt zich af in het Amsterdam van 1672. Aangenaam geschreven, over een jongen die door zijn vader verplicht wordt in een drukkerij te gaan werken, maar er gebeurt niet erg veel in. Haar tweede verhaal is <em>Maskerade</em> en sluit aan bij <em>Muze</em> dat in de bundel van vorig jaar stond. Het zal uiteindelijk een drieluik worden en de verhalen beschrijven stukjes uit het leven van Joséphine Bonaparte. In het eerste verhaal was ze nog Rose de Beauharnais, nu is ze sinds twee maanden gehuwd met Napoleon. We krijgen een inkijk in de gewoonten en gedragingen van dat ogenblik, maar verder is het voornamelijk een praatverhaal zonder actie. <strong>Jan van Aken</strong>, auteur van het in 2018 uitgebrachte <em>De ommegang</em>, is in de bundel aanwezig met <em>Het scheepsmodel</em>. De laatst overgebleven nakomelingen van de oorspronkelijke kolonisten van Groenland besluiten in 1440 terug te keren naar IJsland omdat er geen toekomst meer is op dit eiland. Van Aken heeft op een fijne, allegorische wijze het uitzichtloze van dit avontuur tot leven gebracht. Ook auteur <strong>Jean-Marc van Tol</strong> maakt zijn opwachting. Na zijn voortreffelijke <em>Musch</em>, het eerste deel van de <em>Johan de Witt</em>-trilogie over de familie De Witt in de 17de eeuw (een familie die Marloes Jongewaard in haar <em>Woordenstrijd</em> toevallig ook even vermeldt), zal <em>Buat</em> het vervolg hierop worden. <em>De vergaderzaal der collegianten</em> is een hoofdstuk daaruit dat hier als losstaand verhaal gebracht is. <em>Buat</em> zelf werd oorspronkelijk aangekondigd voor oktober 2020 maar lijkt jammer genoeg te zijn uitgesteld tot het einde van 2021. Het extract uit het boek is goed gekozen want het is inderdaad los te lezen. <em>Bittere vrijheid</em> van <strong>Janna de Lathouder</strong>, over een jonge vrouw in Pompeii op het ogenblik van de befaamde vulkaanuitbarsting, kon me zeer bekoren omdat het mooi laat zien hoe de bewoners verrast werden middenin hun alledaagse bezigheden en besognes. Met <em>De Duivelskerk</em> van <strong>Victor Lemstra</strong> en <em>De Ziekte</em> van <strong>Key Tengeler</strong> had ik minder. Misschien een kwestie van persoonlijke smaak, maar in beide gevallen had ik niet het gevoel dat het verhaal af was. Ook <em>De dominee is dood</em> van <strong>Debby Willems</strong>, dat een kort ogenblik beschrijft in het leven van Vincent van Gogh, lijkt een echte ontknoping te missen. Wielrennen boeit me totaal niet, maar toch stelde ik vast dat <strong>Martin de Brouwer</strong> een aantrekkelijke <em>Tour de Farce</em> bij elkaar schreef, over de schandalen tijdens de Ronde van Frankrijk in 1904. Op basis van het onderwerp zou ik geneigd geweest zijn het verhaal niet te lezen, maar wie sport, weet dat elke wedstrijd nog altijd gespeeld moet worden. Zo ook dient elk verhaal gelezen te worden en soms komen de verrassingen uit onverwachte hoek. Mooi is ook <em>Ahyafs laatste dans</em> waarin <strong>Hay van den Munckhof</strong> zich liet inspireren door Guillaume VII van Aquitanië, meer specifiek door diens participatie in het beleg van de Spaanse stad Barbastro die op dat ogenblik in Moorse handen is. Tot en met de vierde bundel vond ik dat de lat steeds hoger ging liggen. Dit keer meen ik dat het boek voor het eerst niet beter is dan het voorgaande. De meeste verhalen zijn nog altijd heel goed en vergelijkbaar met deze van vorige jaren, maar enkele ervan deden me inhoudelijk niet veel. In zijn globaliteit blijft het echter wel een zeer afwisselende, leerzame en vermakelijke bundel. Ik ben na het lezen ervan meermaals het internet ingedoken om meer achtergrond en details op te zoeken. Op naar het volgende lustrum!