Lezersrecensie
Te naïef en eenvoudig
27 jan 2022
<em>7B</em> is het vervolg op <em>Concept M</em>. Ruim twintig jaar zijn verstreken, en in 2040 is in Groningen een nieuwe stad ontstaan. Die heet Leda, maar iedereen noemt ze 7B, naar de codenaam van het bouwproject. Menno en Hannah vormen samen met hun tweelingdochters een gezin dat in 7B woont. Omdat Menno militair is met vlagen van PTSS, en Hannah en de kinderen Kleurlozen zijn, loopt hun leven niet altijd op rolletjes. Wanneer Kim (alias Anne) van de geheime Europese antiterrorisme-eenheid ECTA in 7B opduikt, vallen die rolletjes zelfs even helemaal stil.
Hoewel dit een vervolg is, is het mogelijk om <em>7B</em> alleenstaand te lezen want <strong>Aafke Romeijn</strong> legt de situatie uitvoerig uit. Een lezer mist wat finesses misschien, maar kan wel perfect volgen. De hoofdstukverdeling is origineel. Hoofdstuk 0 is een buitenbeentje waarin de provincie Groningen zelf aan het woord is en het heeft over hoe ze in de loop de eeuwen verminkingen van de mensen moest ondergaan (denk onder andere aan de gaswinning). Hierin dringt meteen de maatschappijkritische stem door zoals we die kennen van Romeijn op sociale media. Daarna heeft elk volgende hoofdstuk een eigen nummer, gevolgd door een hoofdstuk B. Dus: 1, 1B, 2, 2B, enz. Dit sluit uiteraard aan bij de titel van het boek, maar het is ook een handige manier om de beide hoofdpersonages uit elkaar te houden. De hoofdstukken zonder B gaan over Menno en Hannah, en de hoofdstukken met B gaan over Kim.
Het verhaalidee is goed, maar niet van eenzelfde originaliteit als <em>Concept M</em>. Er werden nieuwe dingen toegevoegd aan de achtergrond van het verhaal, maar niets daarvan springt eruit omdat het zo uniek is dat het nooit eerder werd gebruikt in dystopische of sciencefictionboeken. Het tegendeel is waar. Dat is op zich niet zo erg, als het verhaal eromheen maar origineel en interessant is. Jammer genoeg schort daar toch wel een en ander aan, met als meest storende de naïviteit die heel het boek overheerst.
Die naïviteit uit zich in eerste instantie in een onrealistische oversimplificatie van de dingen. Hoewel sommige dingen net als in <em>Concept M</em> te ingewikkeld zijn voor de jongste lezers uit de groep van de jongvolwassenen, is het verhaal verder van jeugdboekeenvoud, te makkelijk en kort door de bocht voor de gemiddelde volwassen lezer. Ik stipte dat al aan als werkpunt in mijn recensie van <em>Concept M</em> en stel helaas vast dat er niets veranderd is. Ook aan de uitwerking van de personages is die oversimplificatie te merken. Het zijn vlakke types waarover je wat losse feiten meekrijgt, maar je leert hen nooit echt kennen en ze groeien niet. Een band met de personages krijgt een lezer dan ook niet. Wat verder opvalt is dat de beide vrouwelijke hoofdpersonages doorslagjes lijken van Romeijn zelf. De thema’s die zij belangrijk vinden en de meningen waar ze voor staan, komen erg sterk overeen met wat Romeijn zelf online verkondigt. Kim en Hannah verschillen daarom te weinig van elkaar en dat maakt hen enigszins oninteressant. Dat zelfs de personages die slechte dingen doen, zich als watjes gedragen, vergelijkbaar met hoe boeven in kinderboeken zijn, is een ander aspect waardoor je nooit het gevoel kwijtraakt dat je een jeugdboek aan het lezen bent.
Los van dat alles zit er bij aanvang wel een boeiend en spannend verhaal aan te komen dat op meerdere punten naar een climax zou kunnen evolueren. Het is vlot geschreven en daarom vordert het boek bijzonder snel. Toch evolueert de plot erg langzaam en het duurt pakweg 200 tot 220 bladzijden voor de inleiding zo ongeveer voorbij is en het verhaal echt uit de startblokken kan schieten. Maar dat is buiten de auteur gerekend, die er op dat ogenblik – zonder spannend tussendeel waarin dingen de soep indraaien, intriges de kop opsteken of personages niet zijn wie we dachten dat ze waren – zomaar vanuit het niets een einde aan breit. In de resterende dertig pagina’s worden alle eindjes snel snel verbonden. De manier waarop is alweer naïef en weinig uitgebouwd en daarom niet geloofwaardig. Wat hier bovendien mist, is een verandering. In de meeste boeken vertrekt men van een uitgangssituatie, gebeurt er een en ander, en is er aan het einde iets of iemand veranderd, meestal ten goede, maar soms ook net niet. In dit boek zijn we gewoon terug bij af. Er is wel iets gebeurd, maar dat mag geen naam hebben, zo futiel is het, en het heeft zero impact op de maatschappij of de personages. <em>Concept M</em> gaf ik vier sterren en ik was benieuwd naar een vervolg. <em>7B</em> krijgt 2,5 sterren (ik rond naar boven af omdat Hebban geen halfjes ondersteunt) en ik heb niet het gevoel dat er nog een vervolg moet komen.