Het verleden kijkt door het raam naar het heden.

Wij slaven van Suriname - Anton de Kom. Het verleden kijkt door het raam naar het heden. Dit boek is een felle aanklacht tegen de misstanden van het koloniale bestuur in Suriname. Het land is ten onder gegaan, waarom? “… de ondergang der kolonie is niet aan de luiheid van de slaven te wijten, maar aan de hebzucht hunner meesters…” (p.139) Ik weet van de misstanden in de slavernij, je ziet het in film, leest het in romans. Maar toch… dendert dit boek bij je binnen. Waardoor komt dat? De Kom hanteert enerzijds een direct taalgebruik, niets verbloemend. Hij somt op en registreert. Anderzijds weet hij je te raken door zijn prachtige, poëtische, bijna filmische omschrijvingen. Je komt met hem aan in Suriname, zijn vaderland. “… de oerwouden schijnen verstard in eeuwenlang zwijgen… pas tegen de nacht ontwaakt, als een verborgen muziek, het gonzende geluid van duizenden insecten… slingering van lianen die als draperieën neerhangen… wilde orchideeën bloeien… “(p.45) De Kom heeft een boodschap. Hij kaart de misstanden aan, hij houdt ons 89jaar! later een spiegel voor. Kijk naar de slechte positie van vluchtelingen, kijk naar de vrouwenhandel, kijk naar de kinderarbeid. Het boek is geschiedschrijving. Hij haalt zijn gegevens uit de notulen van de vergaderingen van de Gouverneur en Raden, uit de Surinamer, de West-Indische Gids, uit reisverslagen en uit de financiële administratie o.a. van de bacovenproef (bananensoort). Het zijn droge, maar daardoor niet minder ernstige feiten. Sterker komen de delen binnen die geschreven zijn vanuit het perspectief van de zwarte slaafgemaakte. Je voelt: “… hun wanhoop, hun verdriet weggesleept uit hun woonplaats, ver van hun verwanten, ziek door de deining van het fregat op de oceaan, ziek van slechte voeding, vol angst voor hun onbekende bestemming…” (p. 61-62) Lees het verhaal van Flora, Séry en haar dochtertje Patienta. (p. 91,92,93) “… dappere Séry. Dappere Flora. Wij zullen uw namen steeds in eerbied gedenken…” De Kom houdt de witte slavenhouders en plantage eigenaren verantwoordelijk voor al de ellende en misstanden. Zij kochten en brandmerkten! De zwarte mens, zij beschouwden ze als werkvee, waar je alles van mocht eisen. Die je straffen mocht toedienen, de meest gruwelijke martelingen! Wij Slaven van Suriname maakt haarscherp duidelijk waarom wij moet blijven herdenken op Ketikoti: verbreek de ketenen van de slavernij, verbreek de ketenen van het racisme. “… Sranang mijn vaderland… eenmaal hoop ik u weer te zien…op de dag waarop alle ellende uit u weggewist zal zijn…” (p.201) Een indrukwekkend boek, dat je niet snel vergeet.