Een boeiende ‘boat’-movie.

De wilde vaart - Tessa Leuwsha Wat doe je als je een plantage bezit in Suriname, ingericht als resort, en de inkomsten vallen weg vanwege een reisverbod en lockdown door de corona? Dit overkomt Tessa Leuwsha en haar man Sirano. De avontuurlijke vakantiereizen die zij organiseren voor toeristen over de rivieren van Suriname kunnen niet meer door gaan. Het doel dat zij zich hebben gesteld om hun land positief op de kaart te zetten … er wordt een streep door getrokken. Ze nemen een besluit, volgden hun gevoel en niet zozeer hun verstand. Ze gaan met een oude garnalenboot de rivier op, net als vroeger richting Jodensavanne. “… we waren op drift geraakt, gedesoriënteerd, in de ban van een wrekende kracht, corona…”(p.51) Ze varen weg van hun plantage. “… we moesten ons laten leiden door de wetten van het water… we zouden op zoek gaan naar onze toekomst…” (p.48) Beeldend wordt het landschap beschreven, de rivier, de natuur langs de oevers. De rivier die gevaarlijk kan zijn en de rauwe werkelijkheid bloot legde: kasten van huizen van de rijken (o.a. Bouterse) aan de ene kant en aan de andere oever de verweerde schuiten van de ruwe vissers die keer op keer hun armzalige netten moeten herstellen. Een plantage zwaar beladen met het verleden, de zwaarte ervan zat vast gekoekt in de modder, in het slijk en in het slib. De plantagehouders uit Nederland waren dan wel hun plantages gestart, maar hadden de krachten van de natuur, van het water, van het oerwoud onderschat. Het oerwoud overwoekert de plantages, laat ze verdwijnen. Middenin de jungle komen Tessa en Sirano op een suikerplantage terecht waar de machines en de suikerrietpers door de natuur zijn overwoekerd. Het lijkt alsof je met insecten en muggen wordt weggejaagd. De natuur zegt : “je bent hier niet meer welkom!” De tocht gaat langs bekende plekken, dorpjes, plantages. Soms verworden tot onbekende, overgroeide plaatsen. Tessa Leuwsha wil met dit boek ook de andere kant van Suriname laten zien. In het moerasachtige gebied aan de kust van de Atlantische Oceaan, waar hun reis begint, zijn jaren geleden ‘helden’ in opstand gekomen tegen hun slavernij. Zij voerden een dappere guerrilla, de verhalen, de mythen rondom hen moeten bewaard blijven. De Marron-leider Boni wordt levendig beschreven. Decennia lang had hij weerstand geboden, uiteindelijk is hij verdreven naar het buurland Guyana, maar bleef van daaruit het verzet leiden. “… wij hebben helden… wij bestaan…” ( uitspraak T.L. boekpresentatie OBA ) Tussen de reisbeschrijvingen door krijg je informatie over Suriname. De inlandse gebruiken worden beschreven: de wasi, het zegenen van je huis en erf, de watramama, de water-moeder, de bonu-uma de natuurgenezeres, de rituelen rond afscheid nemen en begraven. Leuwsha neemt in dit reisverslag stelling tegen de misstanden in haar land, tegen de politiek, de corruptie, het verleden van de slavernij, de dwangarbeid, tegen de roofkunst die in Nederlands bezit is, zoals de diorama’s van Gerrit Schouten. Vooral neemt zij stelling tegen het beeld dat er bij hen was ingestampt: alles wat uit het buitenland komt is beter, mooier, lekkerder dan dat wat in Suriname is… het was onder onze donkere huid gekropen. (p.128). Het recht om jezelf te zijn, de universele plicht is dat recht te onderschrijven. Wees uniek! (Tessa Leuwsha)