Wat is kunst… een uitdaging!

De Consequenties - Niňa Weijers De roman waarmee Nina Weijers in 2014 debuteerde was direct een succes. Ze weet een verhaallijn te creëren waarin losjes filosofieën worden aangestipt. De consequenties (titel) komen in meerdere situaties aan de orde, zo even terloops. Als lezer word je je er wel bewust van.. Het motto in dit boek is van Marina Abramović: “I really like the moment when the performance becomes life itself.” Dit motto zet je gedachten bij het lezen al in een bepaalde richting. Wil de hoofdpersoon Minnie Panis zelf kunst worden? Dan lees je dat het interview dat Minnie geeft na haar afstuderen de titel krijgt: Kunstenaar tegen wil en dank. Wat doet deze kunstenaar? Zij heeft een buitenechtelijke relatie met een fotograaf en wordt dan (zonder het te weten) naakt in slechts een klein slaapjurkje in haar slaap gefotografeerd. Deze foto’s komen groot in The Vogue, zonder dat ze het weet. De fotograaf krijgt een prachtig honorarium én van Minnie de perfecte wraak, zij pareert zijn rücksichtsloos overschrijden van de fatsoensnorm op een mooie wijze. In een interview zegt ze hierover: “… illusies en kunstmatigheid vormen een elementair deel van ons bestaan…” (p.43) Met de fotograaf komt ze overeen dat hij haar drie weken volgt in een bepaald tijdvak… hij mag haar bespieden, fotograferen, maar geen contact met haar maken. Hierover wordt een akte samen gesteld bij het notariskantoor Specht&Vink, compleet met data, aan te leveren foto’s en financiële consequenties bij het in gebreke blijven van de fotograaf. Met andere woorden: de consequenties liggen al verankerd in het ontwerp. “… De artiest als muze… het was een spel en zij had zojuist de regels beschreven…”( p.47) De fotograaf denkt dat híj de leiding heeft, omdat hij registreert en zij een nietig figuurtje is. Maar Minnie merkt fijntjes op: ik bepaal nog altijd waar jij heen moet! Het verhaal kent grote sprongen in de tijd, waardoor m.o.m. meerdere verhaallijnen ontstaan die wel steeds over Minnie gaan, maar een inkijkje geven in haar jeugd. Zij is een couveuse-baby; werd veel vanaf het begin geobserveerd…. Net als haar latere kunst: zien en gezien worden. Minnie krijgt van haar moeder drie jeugd fotoalbums en zij bladert “… door haar krom getrokken jeugd … zij was een meisje alleen… eenzamer of op zijn minst … meer alleen…”(p.100) Johnstone, een therapeut hielp haar als baby, in haar kindertijd en als volwassene krijgt ze opnieuw hulp van hem. Het motto van het boek is terug te zien in een essay. Dat gaat over Bas Jan Ader. Hij onderneemt een zeiltocht over de oceaan en verdwijnt daar. Zowel Bas Jan Ader, als Abramović, als Minnie Panis zelf beschouwen het leven als kunst, hun leven is kunst en dat kan als uiterste consequentie de dood tot gevolg hebben… Wat is kunst? Bizar.. origineel? Een filosofie? Een uitdagend boek, met prachtige taal, uitdagende filosofieën en tijdlijnen die elkaar aanvullen en complementeren.