Teleurstellend

Toen ik de cover van Vruchteloos voor het eerst zag, was mijn interesse meteen gewekt. De cover in combinatie met de titel beloofde veel goeds. Een Nederlandstalige Young Adult die focust op een dystopische wereld. Een boek waarin ik hoopte dat de politiek belangrijker zou zijn dan de romantiek. Jammer genoeg bleek al snel dat Vruchteloos niet echt uniek is. Ik had het gevoel het verhaal al is gelezen te hebben, maar dan wel een betere versie ervan. Bes Ceyssens is geen slechte schrijfster. Ze slaagt er in, ondanks het (bijna) saaie en op veel vlakken ondoordachte plot, om de aandacht van de lezer vast te houden. De spanningsboog blijft gedurende de 260 pagina’s strak gespannen. Het nadeel hiervan is dat het minder ruimte laat voor de personages om zich te ontwikkelen, om hun eigen stem te laten horen. Hierdoor vermengt Ava zich met de Katnissen, Offreds en andere gelijkaardige personages van de Engelstalige wereld. De bijpersonages, van wie ik de namen na twee weken al allemaal ben vergeten, verdwijnen in het niets. Ze zijn inwisselbaar. De grootste zwakheid van het boek is de ondoordachte manier waarop bepaalde scenes en plots zijn uitgewerkt. Vooral het wetenschappelijk en politieke aspect is zo zwak, dat ik me afvraag of er überhaupt wel enige vorm van research werd gedaan? Ik begrijp echt niet hoe een redacteur/uitgever dit over het hoofd heeft kunnen zien. De basis van het verhaal wankelt, waardoor je uiteraard niet kunt verwachten dat het verhaal op zich stevig staat. Ava is een ‘kind van de toekomst’ en wordt daarom gekoppeld aan een partner. De opdracht is om samen zo veel mogelijk kinderen te krijgen aangezien de mensheid anders zal uitsterven. Blijkbaar zijn alle medische ontwikkelingen op dit vlak in 2090 verdwenen of wil de overheid hier geen gebruik van maken, want de enige manier dat een vrouw zwanger kan geraken is door seks te hebben met haar partner. Gedwongen seks waarbij ook nog eens een hele hoop wetenschappers toekijken. Een verontrustend uitgangspunt dat in het boek niet genoeg aandacht krijgt behalve hier en daar een gedachte van Ava. Voordat de ‘paringsceremonie’ begint, is Ava tegen het hele concept, maar op het moment zelf vindt ze het plots helemaal oké. Want goh haar partner is toch niet zo lelijk en hij is best vriendelijk. Haar lichaam reageert meteen op zijn aanraking, alsof er niets aan de hand is en er wordt een ‘romantische sfeer’ gecreëerd. Los van het feit dat Ava uiteindelijk toch semi-gewillig seks heeft met haar partner, wordt er zo goed als geen aandacht aan de traumatische ervaring besteed. Niet bij haar, maar ook niet bij haar vriendin die een veel meer geforceerde ‘eerste keer’ heeft gehad. Het boek zou zo veel sterker zijn geweest als de auteur hier wat meer aandacht aan had besteed en er niet zo nonchalant over was gegaan. Want hoe je het ook draait of keert, eigenlijk gaat het hier om een vorm van verkrachting. Gedwongen seks. En de traumatische gevoelens en gedachten die daarmee gepaard gaan verdwijnen niet door na de ceremonie even in het zwembad te duiken… De tweede grootste zwakheid van het boek vond ik het einde. Het is niet enkel snel en nogal abrupt, het komt gewoonweg ook belachelijk over. Uiteraard eindigt het boek met de overheid die ten val wordt gebracht of op zijn minst maken de rebellen (=De Orde) duidelijk aan de burgers dat de overheid toch niet zo goed is als iedereen dacht. Trouwens welke overheid? Over welk land gaat het hier? Of zijn er binnen 70 jaar geen landen meer en regeert er maar één overheid? De oplossing om de overheid omver te werpen was zo simpel, dat ik de scene twee keer moest lezen omdat ik dacht iets te hebben gemist. Hoe kan het in godsnaam dat dit nooit eerder werd geprobeerd? Uiteraard slaagt de Orde er in om haar plan tot uitvoering te brengen, maar zijn er enkele dramatische (te voorspellen) gebeurtenissen onderweg. Vruchteloos is een boek dat alle belangrijke punten heeft gemist. Het enige wat het iets of wat overeind houdt is de schrijfstijl van de auteur. Deze is meeslepend en vlot, maar weegt niet op tegen de slechte verhaallijn. Naast de nogal lichtzinnige manier waarmee er met thema’s zoals verkrachting en (on)vruchtbaarheid wordt omgegaan, is het bijna lachwekkend hoe snel Ava verliefd wordt op een andere jongen (die uiteraard meteen hetzelfde voor haar voelt want ze is zo uniek) en hoe naïeve zo veel burgers zijn. Alle clichés worden aangevinkt, maar jammer genoeg doet de auteur ook niets meer dan dat.