Feministisch protest!

Ik had een paar weken niks te lezen en toen greep ik de drie boeken van Stieg Larsson weer eens uit de kast. In 2007 las ik de laatste bladzijde. Veertien jaar later heeft het meesterwerk nog niets aan actualiteit ingeboet. Denk aan de #Me Too onthullingen en de ontelbare misbruikaffaires in de kerk, sport- en kunstwereld. Ik las de boeken in het Zweeds. Het genre heet daar "kriminalroman". Een vreemde categorisering vind ik. De Millenniumtriologie is Larssons schreeuwende protest tegen geweld tegen vrouwen. Een maatschappelijke aanklacht. Deel één handelt met name over geweld en misbruik binnen gezinnen en families. Deel twee beschrijft mensenhandel, wat in de praktijk vrouwenhandel betekent. Deel drie vertelt over machtsmisbruik van de overheid waar vooral vrouwen onder lijden. Daarnaast is het boekwerk, 1900 bladzijden dik, een lofzang op het vrije woord, de vrije pers, rechtvaardigheid en demokratie. Allemaal stevige kost, waar nog bij komt Stiegs afkeer van hokjesdenkerij, zoals op seksueel gebied. De beide hoofdpersonen zijn beiden promiscue mensen, de ene waarschijnlijk een biseksuele vrouw, de ander een verstokte heteroseksuele man die geen spoor van machogedrag vertoont. Stieg Larsson is een typisch product van de Zweedse samenleving, de ideale schoonzoon. Een geëmancipeerd man, doordrenkt van de sociaaldemokratie. Hij was journalist en hoofdredacteur van een links en kritisch tijdschrift. Hij werd destijds beschouwd als één van 's werelds meest vooraanstaande deskundigen op het gebied van antidemokratische, extreemrechtse en nazistische verschijnselen. En toch maakt hij een bij tijden luchtig en humoristisch verhaal zonder ooit de menselijke maat uit het oog te verliezen. Stieg Larsson is een rasverteller en het is zò jammer dat hij jong stierf. Rest mij te zeggen dat ik geen goed woord over heb voor de aasgieren die munt sloegen uit het wereldwijde succes van Larsson, zoals schrijver David Lagercrantz, de uitgever, zijn familie en diverse regisseurs van films. Zijn partner, Eva Gabrielsson, heeft dit alles met lede ogen aangezien. Aangezien Stieg plotseling overleed en er in juridisch opzicht niets was vastgelegd, had Eva geen mogelijkheden om ook maar iets tegen te houden. Zij vertelt hierover in het boek Millennium, Stieg och jag, waarvan ik niet weet of het ooit vertaald is in enige andere taal.