Grandioos geschreven realisme

Wat een weergaloos schrijfwerk, hier valt niet over te twisten, Flaubert wist wat schrijven was! Ik heb het boek in het Nederlands gelezen, maar in het Frans moet dit wel een stilistisch meesterwerk zijn. Desalniettemin zijn het nog steeds prachtige zinnen in vertaling, neem nu alleen al het eerste hoofdstuk: "<em>Toen hij op de aanplakborden het collegerooster las, duizelde het hem: anatomie, pathologie, fysiologie, farmacie, chemie, botanica, kliniek en therapeutiek, om nog maar te zwijgen van hygiëne en materia medica, niets dan namen waarvan hij de etymologie niet kende, en die hem voorkwamen als even zoveel toegangspoorten tot heiligdommen vol plechtige duisternis. Hij begreep er niets van; hoe goed hij ook oplette, hij snapte het niet. En toch werkte hij hard: hij had stapels dictaten, volgde alle colleges en sloeg geen practicum over. Hij volbracht zijn bescheiden dagelijkse plicht als een molenpaard dat ronddraait met oogkleppen voor, zonder te weten wat het vermaalt.</em>" Om vervolgens enkele regels verder te lezen: "<em>Hij werd een vaste bezoeker van het café en raakte verslingerd aan het dominospel. Zich avond aan avond opsluiten in een bedompt proeflokaal om zwartgestipte stukjes schapenbot met een klap op een marmeren tafel te deponeren, scheen hem een verfijnde demonstratie van persoonlijke vrijheid, een daad die hem in eigen ogen gewichtiger maakte.</em>" Met het proza zit het wel snor. Ondanks bovenstaande citaten doen vermoeden, gaat het verhaal over een vrouw genaamd Emma die trouwt met een wat sullige plattelandsdokter genaamd Charles Bovary. Terwijl Charles druk in de weer is met zijn patiënten verveelt Emma zich stierlijk in het dorp waar weinig te beleven valt. Dit alles leidt tot allesoverstijgende fantasieën over een weelderig leven in Parijs, ongeremde koopzucht die naar hartenlust wordt vervuld en enige romantische uitstapjes buiten de deur. Het is een vrij simpel verhaal wat Flaubert weet uit te smeren over enkele honderden bladzijdes door alles uiterst gedetailleerd te omschrijven of dat nou het uiterlijk van een mens, huis of boom is. Niet bestemd voor de ongeduldige lezer, het verhaal komt nergens echt goed op gang. Door de prachtige manier van schrijven zijn deze details geen straf om te lezen. Echter was mij het verhaal na verloop van tijd iets te traag en dwaalde mijn gedachten tijdens het lezen weleens af doordat elke keer alle tierelantijntjes opnieuw erg uitgebreid beschreven worden waardoor ik er soms niet helemaal lekker in zat, maar dat is persoonlijk voorkeur; voor fans van realistische/naturalistische romans is de vertel- en schrijfwijze juist een voordeel. Naast de omgeving worden er ook genoeg letters ingenomen om aan diverse personages te wijden. Deze weet de schrijver op een fantastische manier te zetten waarbij vooral de gebreken van de personages worden uitgelicht waarmee de o zo herkenbare menselijke aard naar boven komt. Dit zorgt ervoor dat het boek vooral ook erg grappig is als je er achteraf over gaat nadenken hoewel tijdens het lezen ook regelmatig een glimlach mij ontschoot. Zo is het hoofdstuk over de horrelvoet het toppunt van humor en kon ik tijdens het lezen ook erg genieten van alle passages waarin de apotheker Homais het woord voert. Thematisch gezien geeft de roman een goed beeld van de destijds heersende normen en waarden. Gelijktijdig is het boek uiterst actueel, bijvoorbeeld door de beschreven hebzucht die nimmer bevredigd kan worden; zie onze consumptiemaatschappij. Al met al een onmisbaar werk voor de liefhebber van sprankelend proza en realisme.