Zeeuws Geluk zit in een klein hoekje

Een prachtig verzorgde uitgave, dit "Zeeuws Geluk" van Carolijn Visser. De historische foto's en recentere, de kleuren: alles maakt dit boek een genot om vast te houden, te openen, te lezen. Complimenten voor Suzan Beijer en anderen die betrokken waren bij deze publicatie. De inhoud? Dit keer geen verre reizen of een biografie; maar herinneringen en verhalen van bejaarde Zeeuwen en Visser zelf. Zeeuwen waarvan het merendeel niet meer voor zichzelf kan zorgen door een beroerte, Alzheimer, Dementie en verpleegd wordt. De achterkant van de hard-cover vertelt dat Visser op "ontdekking in Zeeland" ging, op uitnodiging van een Zeeuwse zorgorganisatie. Ze verbleef in moderne verzorgings-instellingen op Noord-Beveland en Walcheren. Dat is maar een klein hoekje van Zeeland. Het boek zelf telt inclusief foto's, waarvan er een aantal 2 pagina's beslaan, slechts 219 bladzijden. Kleurgebruik en foto's geven aan, dat een nieuw hoofdstuk start. Het is een mix van korte schetsen, verhalen en koffie-tafel-boek. Het past zowel thuis in de boekenkast, als in wachtkamers. Verwacht geen "Selma"; het draait vooral om herinneringen en verhalen van bewoners, vrijwilligers, verzorgers, familie. Opnieuw van de achterkant van dit boek geplukt: "een lofzang op de zonnigste provincie van ons land." Dat was het nou juist: het leest soms als een advertentie en een beetje te zonnig en fleurig. Mogelijk een gevolg van het schrijven op uitnodiging, na gebruik van gastvrijheid van een organisatie: iets te positief. Een kritisch lezer vangt af en toe een glimp op van minder leuke zaken - tussen de regels door. De verstikkende grip van dominees en kerk op het leven van mensen. Het belang van uiterlijk vertoon (hoedjes op in de kerk, geen vermaak op zondag). Een bewoner die, net als iedereen aan tafel zit, laat weten naar de wc te willen: niet tijdens het bidden, niet als iedereen aan tafel zit. Lees over plekken waar huizenprijzen hoger liggen, dan aan de Amsterdamse grachtengordel. Een provincie waar het toeristisch seizoen - net als elders - 12 maanden duurt. Van iets langer geleden: die kleine gemeenschappen waar iedereen elkaar kent. Ga protesteren (Carolijns vader, broer en zijzelf bij voorbeeld), "take a stand" (neem het op tegen een "bully"), gedraag je iets anders dan de goegemeente: men kende je bij naam. Je kreeg een "sticker" opgeplakt, waar bijna niet meer vanaf te komen was. Ja, het leven in Zeeland - of beter gezegd op Walcheren - tijdens de jaren zestig, zeventig, tachtig was heerlijk! Want wat Visser beschrijft, zijn deels ook mijn herinneringen. Veel school-keuzes waren er niet: Atheneum, scholengemeenschap, docenten zijn bekend. Molukse en andere protesten, verhalen over armoede onder boeren en vissers-families, Kip Katrien, de goudfazanten: bekend. Ik herinnerde me ook opeens die keer, dat ma Visser in een deux-chevaux een bocht vanaf de Burcht op twee wielen nam: een stunt waar haar kinderen trots op waren. Sommige verhalen deden mij dan ook heel hard lachen. Familienamen van bewoners die voorbij komen, straatnamen, namen van dorpen: andere dan Vissers herinneringen kwamen boven. Beschrijvingen van bewoners met Alzheimer of Dementie: minder prettige herinneringen, maar herkenbare situaties kwamen boven. Het deed pijn te lezen dat woningen nu al zijn opgerukt tot kasteel Ter Hooge, op land waar ooit een boer met z'n paarden ploegde. Dat Swerfrust geen plaats meer biedt aan bejaarde ooms en tantes, maar nu een AZC is. Mijn demente moeder moest maanden wachten, tot er eindelijk een kamer beschikbaar kwam elders. Gewoonte-getrouw die en die routes fietsen of wandelen en je opeens realiseren dat die winkel niet meer bestaat, die school weg is, er wijken bijgekomen zijn, je verdwaald bent ... Geboren in Zeeland, als velen de provincie lang geleden verlaten hebbende voor studie of werk: je keert terug als toerist, als vreemdeling. Dit is een boek dat het zeker goed zal doen onder Zeeuwen en waarschijnlijk onder degenen die de provincie (noodgedwongen) de rug toe hebben gekeerd. Of bij toeristen die vakantie-herinneringen willen koesteren. Maar worden andere lezers blij van dit boek?