Meer over werk, roem, waardering - dan zijn leven

De complete titel dekt de lading beter, dan "De Hartenjager". Die luidt "De Hartenjager - Leven, werk en roem van Gerbrandt Adriaensz. Bredero". Want van de ongeveer 360 pagina's die dit boek telt, behandelen de eerste 100 het leven van Bredero - en zijn familie. De rest gaat over zijn werken, vergetelheid, herwaardering, herinterpretatie, speculaties gebaseerd op zijn werken etc. Dan zijn er ook nog de vele illustraties. Er wordt ook ruim geciteerd uit onder meer Bredero's toneelstukken. Vanaf pagina 295 tot 359 zijn er de noten, verantwoording, register. Kortom: er is weinig bekend over Bredero en hierdoor gaat dit boek eerder over zijn werken. En dan met name rond wisselende populariteit gedurende de afgelopen eeuwen. Jammer , want deze man groeide op in een Amsterdam in opkomst. De Republiek was nog "in wording". De 80-jarige oorlog woedde nog. Het getouwtrek tussen remonstranten en contra-remonstranten speelde. Kortom: het bruiste en bubbelde rond deze getalenteerde, boeiende figuur die vóór zijn 35ste overleed. Bredero werd opgeleid als schilder, was lid van rederijkerskamers, vaandrig, volgde schermlessen bij een intrigerend persoon, speelde waarschijnlijk in zijn eigen toneelstukken, werd gewaardeerd door andere literaire talenten, ontwikkelde zich nog volop als aanstormend literair talent - toen hij plotseling stierf. Aangezien dit boek ook wat vertelt over zijn familie, is duidelijk dat die "upwardly mobile" was. Toch is daar die vrij eenvoudige komaf en "gebrek aan scholing". In tegenstelling tot iemand als Rembrandt, ging Bredero blijkbaar niet naar een gymnasium, maar kreeg een opleiding geschikt voor een middenstander. Toch ging hij wel om met Amsterdams welgestelden. Van Stripriaan merkt terecht op: de maatschappij was tijdens Bredero's leven nog niet zo star, als ze later zou worden. Maar ja: dat gebrek aan feiten over Bredero, schept veel ruimte voor speculaties. Elk tijdperk kon en kan naar hartenlust speculeren, interpreteren. Dat geldt ook een beetje voor van Stipriaan. Hoewel hij zeker een flink aantal mythen en mysteries rond Bredero ontrafelt. Maar ook Stipriaan gebruikt Bredero's werken, waar van sommigen bewerkt door tijdgenoten of gebruikt voor persoonlijk financieel gewin, om te speculeren. Was Bredero een "hartenjager", een losbol? Was hij verliefd op Tesselchade en teleurgesteld in de liefde? Veroorzaakte dat zijn dood? Een slag om de arm bij het gebruik als biografisch materiaal van werken van een auteur is altijd wenselijk. Dat gebeurt dus ook hier weer niet. Aardig dat bijna twee derde van dit boek gaat over de populariteit, interpretaties en waardering van diezelfde gedichten, liederen, toneelstukken. Een recensent van de NRC kan er lyrisch van worden; mij ging het vervelen.