Onder water vind je stilte, hoop en de kracht om boven te komen.

Lezen in ‘55 meter onder water’ voelt alsof je zelf een diepe duik neemt. Het water is donker en zwaar, maar af en toe zie je lichtstralen die de weg wijzen. Conny Palmkvist laat je voelen hoe het is om ver onder de oppervlakte te zijn. Bengt Gustav Smokkel voelt zich alleen vrij wanneer hij kopje onder gaat in bad. Thuis stapelt de ellende zich op: zijn vader verdrinkt in de drank en Bengt probeert wanhopig de boel te redden. Na school gaat Bengt vaak op zoek naar ‘smokkelwaar’: de flessen die hij in huis vindt, giet hij leeg in de gootsteen. Toch duiken er altijd weer nieuwe volle flessen op. Hij weet dat het niet goed gaat met zijn vader, maar tegelijk blijft hij hem de allerbeste vader van de wereld vinden. Want wie maakt er nu honderd hotdogs klaar achter elkaar? En wie beslist gewoon zelf of hij wel of niet naar zijn werk gaat? Wanneer hij in een verlaten flat een deur ontdekt met het jaartal 1984, begint een reeks tijdreizen waarin hij de fouten van zijn vader ongedaan wil maken. Maar hoe harder hij zijn best doet, hoe uitzichtlozer alles lijkt te worden. Zal Bengt de moed vinden om hulp te vragen, voor het te laat is? Palmkvist brengt dit zware thema op een toegankelijke manier, met taal die eenvoudig maar tegelijk heel krachtig is. Soms merkte ik dat ik traag las, alsof ik elk woord wilde laten bezinken, of dat ik zinnen opnieuw wilde lezen omdat ze zo raak waren. Het is een verhaal dat pijnlijk én hoopvol is, waarin je voelt hoe kwetsbaar mensen kunnen zijn, maar ook hoe sterk. Net als in ‘De trein van vier over twaalf’ is er wederom sprake van tijdreizen. Bengt komt erachter dat als hij bepaalde dingen in het verleden verandert, dit gevolgen heeft voor de toekomst. Maar wegen die op tegen de rottige situatie waar ze al in zitten? Wat het boek extra bijzonder maakt, is de manier waarop de hoofdstukken zijn opgebouwd. Elk deel wordt aangeduid als een volgende duik: de eerste duik, de tweede duik, enzovoort. Dat past perfect bij de titel en versterkt het gevoel dat je als lezer steeds dieper mee afdaalt in de gedachten en emoties van de personage. Ook in de klas zie ik veel mogelijkheden. Je kan een fragment gebruiken als startpunt voor een kringgesprek over gevoelens, veerkracht of omgaan met tegenslagen. Leerlingen kunnen opschrijven welk stukje hen het meest raakte en waarom. Zelf korte teksten en tekeningen maken die tonen hoe zij omgaan met moeilijke momenten. Zo wordt het boek niet alleen gelezen, maar ook samen beleefd. ‘55 meter onder water’ is een indrukwekkend en ontroerend boek dat steeds verder de diepte in duikt, maar ook laat zien dat hoop nooit helemaal verdwijnt. De sobere, maar treffende cover van Jeska Verstegen sluit daar prachtig bij aan en nodigt uit om mee onder te duiken.