Een ontroerende roman die de lezer laat nadenken

Totem is het romandebuut van Dorien Voskuil die jarenlang schreef als wetenschapper en hogeschooldocent. Zij is geïnteresseerd in levensverhalen van mensen, in wat ze meemaken en hun hoogte- en dieptepunten. Deze dingen laat zij heel goed in Totem tot uitdrukking komen. Voskuil heeft een opleiding journalistiek gedaan en verschillende schrijfcursussen gevolgd om boeiende verhalen te leren schrijven. Voor verschillende instellingen in de gezondheidszorg schrijft ze ervaringsverhalen. Bij het lezen van de titel en zien van de cover wordt de nieuwsgierigheid gewekt. Waar staat deze voor en wie is dat eenzame meisje in het water? Beide vragen worden in de loop van het verhaal steeds duidelijker en krijgen betekenis voor de lezer. En zeg nu zelf, wie heeft er niet als klein kind gebiologeerd naar het leven in het water gekeken? Het boek vertelt het verhaal van twee vrouwen die beide op hun eigen manier met belangrijke dingen in het leven worstelen en speciale mensen ontmoeten. Wanneer het verhaal begint ontvangen diverse mensen een brief van een notaris en worden zo op de hoogte gesteld van het overlijden van beeldhouwster Rosa. Rosa groeit op met een liefdeloze moeder en zonder te weten wie haar vader was. Haar hele leven is ze op zoek geweest naar een familie waar ze bij hoort. Vanaf haar jeugd drukt ze de wereld uit met beelden in het zand en met voorhanden materialen. Op deze manier verwerkt ze haar verdriet. Pas op haar 43ste koopt ze haar eigen huis en doet de dingen zoals zij die wil doen. Voor geluk was geen plaats, pijn was haar kracht en in de kunst vluchtte ze. Karlijn heeft een moeder die een uitgesproken mening heeft en het altijd beter weet voor haar. Haar vader is overleden en zijn gemis is er nog altijd. Karlijn is tot op zekere hoogte een ‘pleaser’ en kan geen nee zeggen. Dit in tegenstelling tot Rosa die haar vrijheid boven alles gaat en zich aan niets en niemand kan/laat binden. Beide vrouwen kennen elkaar niet en toch laat Rosa Karlijn een erfenis na in de vorm van een huis in Duitsland. Deze erfenis brengt kopzorgen met zich mee voor Karlijn, want hoe kan zij haar moeder, die alles wat Duits is haat, dit vertellen? Haar leven met Robert heeft ze goed voor elkaar en ze is net gepromoveerd tot schooldirecteur. Heeft ze dan reden tot klagen? Nee, alleen begint ze zich wel af te vragen of ze wel blij is met het leven dat ze leidt. De verantwoordelijkheden die bij de erfenis horen zorgen ervoor dat Karlijn gaat nadenken over haar leven en een blijvende verandering inzet. In chronologische volgorde en steeds wisselende perspectieven wordt het aangrijpende verhaal grotendeels verteld vanuit Karlijn en Rosa. Deze schrijfwijze zorgt voor het goed leren kennen van deze personages en wat hen bezighoudt en hield. Twee vrouwen uit verschillende generaties, op zoek hun eigen identiteit en plek in de samenleving. Voskuil heeft een vlotte, meeslepende schrijfstijl die ervoor zorgt dat het inlevingsvermogen van de lezer overuren draait. De fraaie zinnen en dialogen raken je in deze ontroerende roman die vol belangrijke thema's staat. De rol van familiebanden, eenzaamheid, vrijheid, twijfels over liefde en gewenst zijn komen aan bod. Wat is er nu mooier dan kunst als verbintenis hiervoor te gebruiken. In Totem vinden vrouwen de kracht om zichzelf te zijn, hun vrijheid te hervinden en eerlijk te communiceren, en zo van zichzelf te leren houden.